Zijn dit de leiders van de toekomst!?

Corona is niet zomaar een incident, iets wat vanzelf weer overgaat. Het virus is het symptoom van een systeemcrisis, een ruwe afrekening met de uitputtingseconomie. De uitputtingseconomie is het samenstel van activiteiten dat mensen beschouwt als consumenten in een wereldwijd spel dat erop gericht is met zo min mogelijk inspanning, zoveel mogelijk winst te maken. Die winst komt ten goede van een kleine groep en gaat ten koste van de gemeenschap. Die krijgt alle nadelige effecten van het systeem over de schutting  van de samenleving gekieperd.  Dat systeem van veel voor weinigen is aan het eind van zijn latijn.

Die conclusie stelt eisen aan onze toekomstige leiders. We lossen de problemen niet meer op met korte termijn pragmatisme, de bestuurdersfilosofie die Mark Rutte tot principe heeft verheven en waarmee hij tien jaar lang als teflonpremier succes had. De toekomstige generatie leiders moet gevoel hebben voor de scheefgroei, moet empathie hebben voor burgers en ze niet zien als lastige onbetrouwbare obstakels en daarbij hoort een toekomstvisie. Zo voorkomen we dat nieuwe  virussen de leiding overnemen en de samenleving zoals we die nu kennen vernietigen.

Sigrid Kaag

Het is vanuit deze grondgedachte dat ik kijk naar de nieuwe generatie politiek leiders die langzaam aan het heft overneemt. Daar is Sigrid Kaag van D66, de geaffecteerd sprekende international die van zichzelf zegt dat ze is opgegroeid tussen gewone mensen, in een gewone woning met niet meer dan een piano als eyecatcher. Een ongelukkige uitspraak omdat ze zich daarmee onbewust juist buiten het gewone stelde. Zal ze begrijpen dat de gemiddelde Nederlander zijn toekomst niet ziet in het abstracte internationale, maar zijn veiligheid juist zoekt in de buurt, de wijk, de stad, het eigen land, dus niet ver weg maar om de hoek?

Hugo de Jonge

Verder is er Hugo de Jonge met de kleurige hakken net over de sloot bij de leiderschapsverkiezing van het CDA. Heeft hij de eigenschappen om het land naar een nieuwe toekomst te leiden? Ik heb hem de afgelopen jaren met belangstelling gevolgd en zag hoe hij een oceaan van gespreksgroepen optuigde, zijn potentiële critici inpakte door ze daarin een plek te geven, maar zonder dat dit leidde tot de oplossing van welk fundamenteel probleem dan ook. Hij is de kampioen van de proefballonnen.  Die tilden nog  geen perspectief boven het maaiveld. Wel zie ik een erfenis in de vorm van chaos en vertwijfeling rond de aanpak van de corona-crisis: ineens bleken oude politieke marketingtrucs niet meer te werken bij het motiveren van het volk. In het bezweren van de leiderschapscrisis binnen het CDA heeft Hugo nog niet laten zien wat hij kan.

Henk Krol

Dan zijn er de verwikkelingen rond 50PLUS. Eerst maar even Henk, de nieuwe lijsttrekker van de Partij voor de Toekomst. Henk nam bij 50PLUS de benen voordat hij de schade goed kon maken die hij  bij de vorige verkiezingen zijn partij toebracht toen die in de lift zat, door onhandig te opereren. Hij oogde onzeker, kende zijn dossiers niet, stond voortdurend in de excuus modes voor dingen waarop hij door journalisten werd aangesproken, maar waarvan anderen volgens hem de schuld hadden. In de peilingen stond 50PLUS op 8 tot 10 zetels, maar door de gebrekkige stuurmanskunst van Henk kelderde dat bij de verkiezingen naar 4 zetels.  50PLUS had alle reden de politiek leider daarop ernstig aan te spreken, maar ze bedekten hem met de mantel der liefde. Bij de komende verkiezingen had hij dit drama kunnen goedmaken, maar voordat de reparatiewerkzaamheden zijn uitgevoerd vervreemdde Henk van 50PLUS en vertrok, daarbij de senioren in ontreddering achterlatend.

Liane den Haan

Wat zou 50PLUS kunnen verwachten van opvolger Liane den Haan, op dit moment nog directeur-bestuurder van de ouderenorganisatie ANBO? Ze is overgehaald door 50PLUS-voorzitter Jan Nagel om een gooi naar de macht te doen. Ik ken Jan Nagel als radiomaker. Hij maakte het succesvolle programma In De Rooie Haan, het pr-platform van de PvdA waar de socialistische vrienden onweersproken hun voor de hand liggende nieuws kwamen debiteren wat door Jan Nagel daarna werd verkocht als wereldprimeur. In werkelijkheid was het gratis zendtijd voor politieke partijen, geen journalistiek, maar slimme marketing. Dat is ook in de politiek de grote forte van Nagel: beeldvorming, de dingen meer betekenis geven dan ze hebben. Daarmee zullen politici het in het na-corona-tijdperk niet meer redden. Het komt nu aan op leiderschap, het vermogen te luisteren en te verbinden. De oude trucs zijn uitgewerkt. Het volk mort. Het wil echte oplossingen. Geen opgeklopte ego’s, geen politieke opportunisten. Authentieke mensen die de kiezers serieus nemen, het politieke gekonkel zat.

Of Jan Nagel met het binnenhalen van Liane den Haan aan die voorwaarden voldoet moeten de leden van 50PLUS zelf beslissen, maar wie zich in haar achtergrond verdiept valt een paar dingen op. Ze is niet de koningin van de openheid. Ze transformeerde ANBO van een vrijwilligersorganisatie tot een belangen/lobby-club maar bij de manier waarop dat ging en ook het financiële beheer van de organisatie zetten het journalistieke onderzoeksplatform Follow the Money en Omroep Max  scherpe kanttekeningen. De journalisten van FTM stond ze niet te woord, maar ze daagde ze wel voor de rechter wegens smaad. De rechter stelde de journalisten in het gelijk. Die hadden in de visie van de rechtbank voldoende aannemelijk gemaakt dat klopte wat ze beweerden (en daaruit ontstond geen vrolijk beeld), maar de advocaat van ANBO maakte ervan dat de rechter de leugens van FTM had geaccepteerd omwille van de vrijheid van meningsuiting. Dat was mede uit naam van de directeur-bestuurder van ANBO een vertekening van de werkelijkheid, een miskenning van de rol die onderzoeksjournalistiek speelt als laatste verdedigingslinie in een democratisch systeem als andere controlemechanismen haperen. Als Liane wint kiezen de leden van 50PLUS voor iemand die houdt van powerplay, volgens haar critici  over weinig zelfreflectie beschikt en een hekel heeft aan kritische journalisten.

Hugo de Jonge, Sigrid Kaag, Liane den Haan: ze hebben één ding gemeen. Ze zijn allen naar voren geschoven door het partij-establishment. Daarvan is het kenmerk dat het gericht is op zelf-handhaving.  Benieuwd of de nieuwkomers de gewenste vernieuwing kunnen realiseren. Slow politics: politiek met visie in plaats van business as usual. Daaraan is behoefte.

TON VERLIND

 

 

 

foto: deel afbeelding uit De Telegraaf Leiderschap CDA: nog geen gelopen race.

8 reacties op “Zijn dit de leiders van de toekomst!?
  1. Jo Housmans schreef:

    Prima dat je deze analyses publiceert nu het nog tijd is en niet vlak voor de verkiezingen, als je wordt overspoeld met informatie. Maar dit is toch pas het begin, mag ik hopen? Neem ze maar allemaal de maat.

  2. Karin Melissant schreef:

    Inderdaad een systemische crisis. Werkelijk gaan staan voor het volk is welbeschouwd allang niet meer aan de orde. Politiek lijkt steeds meer op betaald voetbal, ook al zo’n uit de hand gelopen deal. Voor mijn gevoel niet meer te repareren. De lijm is op, uitgedroogd en het kan niet meer beklijven. Als je de huidige politiek vergelijkt met het menselijk lichaam dan zie ik een uitgemergeld en uitbehandeld systeem. Allerlei mechanische hulpstukken om het nog te kunnen laten ademen en een donorhart met louter omleidingen. De hersenen zijn inmiddels gecalcificeerd, spieren en bloed verzuurd en het interstitieel weefsel zit verstopt met toxische stoffen. De botten zijn zwak geworden en alle lichaamscellen overgemedicamenteerd. Onze ingelijfde virussen zitten vol angst. Het immuunsysteem ontbeert goede bacterien en zuurstof kan nergens geen ingang meer vinden… Dit is aan de hand in de hele wereld en ook met de aarde zelf. Hebben we als mensheid gecreeerd.
    Wat staat ons, jou en mij, te doen? Blijven wachten op een nieuwe visionaire leider? Heft in eigen hand nemen? Of blijven hopen op een wonder en aan de zijlijn blijven staan als welbespraakte stuurlui? Wie het weet mag het zeggen. In ieder geval hoop en bid ik, want ik ben een realist met een hart, een onderbuik en een geweten. Iedereen, niemand uitgezonderd, wordt gedwongen een wild stromende rivier over te steken met een gemiddelde diepte van anderhalve meter. Niets is vol-ledig te controleren. Niets laat zich dwingen. Gevoel, gezond verstand, liefde, vertrouwen en compassie..dáár draait alles om in het leven en dus ook in de politiek.

  3. Rob Tibboel schreef:

    We hebben in den Haag geen echte leiders, alleen korte termijn denkers en `oplossers`, die alleen maar bezig zijn met hun egootjes, macht, machtspelletjes, liegen en bedriegen en toneelspelen.

  4. Rob Tibboel schreef:

    Jammer dat Ferd Claassen mevrouw Kaag nog niet doorgrond.

  5. Gijs Konings schreef:

    zo’n honderd jaar geleden analyseerde Albert Einstein al de huidige crisis: “alleen de dommen zoeken de oorzaak op het niveau van het probleem”. Ik lees nu het boek Fantoomgroei. Dat gaat over de oorzaak. Er valt nog het één en ander te verhapstukken met ons sijsteem.

  6. harry.bollema schreef:

    Kan me geheel vinden in de reactie van Ferd.

  7. Ferd Claassen schreef:

    De kortst mogelijke reactie zou zijn :”NEE”
    daarbij moet ik op inhoud een voorbehoud maken voor Sigrid Kaag, ze mag dan bekakt spreken en niet “ van het volk” zijn maar inhoud heeft ze wel denk ik.
    Over de andere “kandidaten” kan ik kort zijn:
    Hugo de Jonge: veel geschreeuw en weinig wol
    Henk Krol: onbetrouwbare opportunist en zelfgenoegzame lichtgewicht
    Liane den Haan: Vreselijk mens en alleen met zichzelf bezig met nul empatisch vermogen

  8. HJ van der Veer schreef:

    Beste Ton, een vraag stellen, is hem beantwoorden, doorgaans dan. Maar wijs nu maar eens de persoon aan die de leiding kan verdienen. Of minimaal een profielschets?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*