Het is NPO-voorzitter Henk Hagoort niet gelukt om draagvlak onder publieke omroep te vergroten.

Het is bijna aandoenlijk te zien hoe de bodem onder de publieke omroep wegglijdt en de Raad van bestuur onder leiding van Henk Hagoort met lege handen staat. Moeten de publieken de komende tijd zo’n 200 miljoen besparen zonder schade aan te richten aan de programmering (wat niet zal kunnen), een volgend offensief richting Hilversum is alweer in voorbereiding, zo blijkt uit de politieke programma’s. Het afbraaksecenario zal niet stoppen tot de doelen zijn bereikt: een afgeslankt, goedkoop publiek bestel waarin de individuele publieke omroepen nog een marginale rol spelen. Niet als resultaat van beleid, maar het resultaat van onvermogen om rond de publieke omroep brede maatschappelijke steun te organiseren.

Onvoldoende visie

npoWaarom “aandoenlijk”. Omdat er vanaf het Mediapark onvoldoene serieus tegenspel wordt geboden. Gebrek aan inventiviteit en maatschappelijk bewustzijn. “Met internationale giganten als Apple, Google en Netflix is omroeppolitiek wereldpolitiek geworden”, zegt voorzitter Henk Hagoort van de Raad van bestuur van de NPO in NRC Weekend van zaterdag 14 juli. Het klinkt als een excuus om niet te hoeven acteren. Deze samenleving-in -verwarring vraagt juist om initiatief, richting en inventiviteit. Keuzes in content, passend bij de tijdgeest. Om lef. Dat staat los van de globalisering in de media. Die globalisering is geen handicap, het is een kans. Het maakt de behoefte aan een dicht-bij-huis invulling groter. De publieke omroep moet zijn maatschappelijke rol herdefinieren, steun zoeken bij het belastingbetalende publiek en zou zich zo minder gevoelig moeten maken voor de luimen van de politiek. Een publieke omroep met draagvlak is minder gevoelig voor de Q-koorts. Ik zie het draagvlak eerder afkalven, dan groter worden. Onverschilligheid komt in de plaats van betrokkenheid. Uitgerekend onder deze omstandigheden schrapt de NPO met slecht gevoel voor timing, 300 gasten van de uitnodigingslijst voor de jaarlijkse winterpresentatie. Henk had dit evenement juist moeten uitbouwen tot HET netwerkevenement van de publieke media.

Maatschappelijke steun wordt steeds minder

Sinds Henk Hagoort de NPO leidt zijn de publieken niet echt opgeschoten, waar het gaat om het solidariseren van de buitenwereld. De organisatie- en financieringsmodellen vliegen ons om de oren, maar intussen is de afstand van Hilversum naar de samenleving alleen maar groter geworden. Onvoldoende inventiviteit en maatschappelijke realiteitszin. Zelfs ex-omroepbestuurder Joop Daalmeijer, nu voorzitter van de Raad voor Cultuur, komt in NRC Weekend niet veel verder dan een technische beschouwing van het bestel: “De publieke omroep moet via alle technische middelen kijker en luisteraar kunnen bereiken met de genres die zijn vastgelegd”. Met welke ambitie? In mijn visie moet de NPO eerst zijn maatschappelijke rol opnieuw benoemen. Dan pas komt een antwoord op de vraag met welke technische middelen die rol het best vervuld kan worden en daar hoort dan een financieringsarrangement bij.

Eerst weten wat je wilt en dan pas verder

Misschien dat Henk Hagoort beter moet luisteren naar de adviezen uit commercële hoek. Bert Habets, topman van RTL Nederland heeft gelijk als hij zegt dat er teveel wordt gepraat over netten en bezuinigingen en te weinig over concrete kaders en doelstellingen. En naar Fons van Westerloo die eveneens pleit voor een logische volgorde in de discussie. Hij zegt: “Politici moeten eerst bepalen wat het publieke domein is, daarna hoe dat moet worden ingericht en pas daarna wat het moet kosten”. Niet de politici moeten dat doen, maar wij -financiers van de publieke omroep- kunnen dat zelf en die discussie zou door de NPO georganiseerd moeten worden.

Missie mislukt

Het is teleurstellend te moeten zien hoe de publieke omroep verder afglijdt door gebrek aan vermogen om zich door het organiseren van maatschappelijke steun te wapenen tegen politieke willekeur. Ik was positief toen Henk Hagoort aan de leiding kwam, maar moet tot mijn spijt vaststellen dat de afstand naar de samenleving eerder groter dan kleiner is geworden. Van hem zijn de gevleugelde woorden: “Don’t panic, we travel first class”, maar helaas wel Titanic. Het is de NPO -gezien de nieuwe verkiezingsprogramma’s-, niet gelukt de koers echt te verleggen richting open water. De politiek pleegt obstructie en ziet daarvoor kennelijk de ruimte. Missie mislukt!

 

Ton Verlind

3 reacties op “Het is NPO-voorzitter Henk Hagoort niet gelukt om draagvlak onder publieke omroep te vergroten.
  1. Hank Klein schreef:

    Tandje minder

    Alles overziend denk ik dat de leden van de wetgevende vergadering en volksvertegenwoordiging gewoon menen, dat het een tandje minder moet. Dat is gewoon democratie! En de PO in zijn algemeenheid zegt (denkt) gewoon ” Im Westen nichts neues ” Gisteren bijvoorbeeld hoorde ik op radio 1 een reportage over de radio verslaggeving van de Tour de France. Een viegtuig als commando centrale, satellietwagens, motoren, regiseurs in het vliegtuig, op de grond in Frankrijk en Hilversum. En dan nog de talrijke verslaggevers die uit verveling ” non news ” produceren. En we hebben het hier alleen over de publieke radio. Er zijn legio voorbeelden van geldverslinding bij de PO. En dit valt ook bij de politiek op. De tijden veranderen. PO ja!, maar op de huidige voet verder..Nee!

  2. Ton Verlind schreef:

    Opdracht mislukt

    Beste Joop, Henk Hagoort had er de omroepverenigingen van moeten overtuigen, dat ze het publiek hadden moeten mobiliseren. Dit is het moment om de belastingbetaler te betrekken bij het hervormen van het bestel. Het is niet gelukt om het draagvlak onder de publieke omroep te verstevigen. Dat is inderdaad de individuele omroepen aan te rekenen. Maar het betekent ook dat de Raad van Bestuur in een van zijn belangrijkste opdrachten niet is geslaagd: het bestel teruggeven aan de burger. Wat er nu gebeurt in Hilversum is window dressing. Slechts een tussenstap op weg naar niets. Het zou van moed getuigen als iemand aan de top zou durven toegeven dat de revitalisering van de publieke omroep in feite is mislukt. Als ik naar de verkiezingsprogramma’s kijk is de Raad van Bestuur er niet in geslaagd om vertrouwen te winnen: niet bij het publiek, dat onverschillig reageert op 200 miljoen bezuinigingen, niet bij de politiek, die doorgaat met zijn succesvolle afbraakproces. Vr gr

  3. Joop J. Daalmeijer schreef:

    De halve waarheid

    Beste Ton, Ik denk dat de “ondergang van de publieke omroep” veel minder ligt aan Henk Hagoort, dan aan de omroepverenigingen, die nog altijd rollebollend over straat gaan. Natuurlijk, er wordt gefuseerd, maar alleen dan als er een grote bonus wordt gegeven aan die fuserende omroepen. En die bonussen gaan natuurlijk ten koste van de niet fuserende omroepen, zoals VPRO, EO en de NTR. En misschien zijn dat nou net de meest publieke en meest onderscheidende omroepen. In ieder geval: het machtsspelletje heeft weer gewerkt. Misschien had Henk Hagoort minder moeten luisteren naar de verenigingen, alhoewel, dan was er nooit een echt akkoord gekomen. Ook Henk moet schipperen. Gezien zijn geloofsopvatting: een schipper naast God. Daarnaast lopen de omroepverenigingen de deur plat bij politieke partijen. Niet om voor het bestel te pleiten, maar wel voor zichzelf. Voor hun vereniging. Maar voor die boodschap is de aandacht minder geworden, zo kun je lezen in de verkiezingsprogramma’s. Ook de formateur zal wel weer plat gebeld worden door omroepverenigingen om in het regeerakkoord de rol van de verenigingen te bevestigen. Nee, ik kies dan meer voor de lijn van Henk Hagoort, die opkomt voor het bestel als geheel. Nog eens: hij zou wel wat minder moeten schipperen. Mijn tekst voor de NRC was langer dan afgedrukt. Jan Benjamin, de redacteur, heeft me keurig gemeld dat hij minder ruimte had en dat hij moest inkorten. Maar voor alle duidelijkheid, dit was mijn gehele reactie aan de NRC: De publieke omroep is van belang in het kader van een divers en pluriform media-aanbod, waarbij het bereik onder de gehele bevolking van het totale programma-aanbod meer van belang is dan de kijkcijfers van individuele programma’s. Een hoog bereik toont aan dat de publieke omroep geen bevolkingsgroepen uitsluit. Programma’s maakt voor jong, oud, mannen, vrouwen, hoog en lager opgeleiden, gelovigen, agnosten, humanisten, oude en nieuwe Nederlanders, randstad en provincie, etc. Omdat de overheid de publieke omroep financieel mogelijk maakt, moeten via een prestatie-overeenkomst duidelijke afspraken gemaakt worden over de programmering. Niet over de inhoud van programma’s, maar wel over de genres. Nadruk zal dan moeten liggen op actualiteiten, nieuws, pluriforme achtergronden, documentaires, Nederlands drama, kunst en cultuur, educatie, religie, vernieuwd amusement en debat. Een discussie over het aantal radio- en TV-kanalen is achterhaald door digitalisering van de kabel en de ontwikkeling van nieuwe media. De publieke omroep moet via alle technische middelen de kijker en luisteraar kunnen bereiken met de genres die zijn vastgelegd. Op de nieuwe media moet de publieke omroep terughoudend zijn met reclame. Dat moet voorbehouden zijn aan commerciële spelers. Video On Demand is bijna gemeengoed, zoals het gebruik van Uitzending Gemist aantoont. Veel meer programmamateriaal waarvan de publieke omroep het auteursrecht heeft – dus niet alleen recent materiaal – zou via een gratis en eenvoudige VOD-dienst beschikbaar moeten zijn. De fusie van omroepverenigingen is een ontwikkeling die het Nederlandse bestel bestuurlijk vereenvoudigt. Dat is mooi en vermindert de bezetting van de vergaderzalen. Maar het mag niet leiden tot een verwatering van de pluriformiteit van het programma-aanbod. Fusies zijn overigens een eerste stap richting een publiek bestel zonder verenigingen. Een openbare omroep zoals in Duitsland, Vlaanderen of Denemarken kan als voorbeeld dienen. Daar is het aanbod van de publieke omroep divers, pluriform en veelkleurig en niet grijs, zoals sommige verenigingsbestuurders vanuit Nederland beweren. Dat was het. Je begrijpt het, ik ben bijvoorbeeld een voorstander en liefhebber van de VRT. Coen Abbenhuis van de NCRV vindt die omroep maar niks, grijs, zo zei hij in de NRC. Uit een tweet van de hoofdredacteur van de NRC, Peter Vandermeersch, een Vlaming zoals je weet en dus een kenner, lees ik dat Peter de mening van Coen Abbenhuis absoluut niet deelt. Grijs, omdat er geen omroepverenigingen zijn in Vlaanderen? Wat een onzin! Ik vraag me tegelijk af waarom de NCRV programma’s maakt en koopt die men nu uitzendt. Ik zou zeggen: terug naar de kerntaak. Maak programma’s vanuit een reformatorische visie. Niet op Schiphol, niet met 1 tegen 100, maar wel met programma’s zoals in Duitsland door de ARD worden gemaakt. Op dit moment onder de bezielende leiding van de Religions Beauftragte, die vanuit de SWF in Stuttgart alle programma’s die aan religie raken voor de hele ARD maakt en coördineert. Voor alle duidelijkheid: in de Bondsrepubliek Duitsland bestaan geen omroepverenigingen. En toch is de programmering divers, pluriform en veelal erg publiek. Precies zoals in de NRC schrijf ik deze reactie op persoonlijke titel en niet als voorzitter van de Raad voor Cultuur. Daar heeft men overigens al eerder behartigenswaardige woorden geschreven over de Publieke Omroep

Geef een reactie