Overheidsvoorlichting bij rampen is zo ouderwets

Het is zondagmiddag 12.00 uur. Op de autoradio hoor ik, dat eindelijk de dode lichamen uit het winkelcentrum De Ridderhof in Alphen aan den Rijn weggehaald mogen worden. Het zal je familie maar wezen. “Wat?!”, zegt mijn echtgenote verbijsterd. “Hebben die daar al die tijd gelegen?”. Het oogt tamelijk respectloos. Ongetwijfeld zal er een goede “forensische” reden voor zijn om zo lang over het onderzoek te doen en de situatie van na de schietpartij te bevriezen. Opnieuw is het me na de gebeurtenissen van zaterdag in Alphen opgevallen hoe ongelooflijk paternalistisch en ouderwets de overheidsvoorlichting in Nederland is als het om dit soort traumatische gebeurtenissen gaat. Niets, maar dan ook helemaal niets krijg je van de betrokkenen bij het onderzoek te horen. De burgemeester van Alphen toont zich tijdens de persconferenties over het voorval vooral empathisch en daarin valt hij te prijzen, want ook dat hebben we bij andere rampen wel eens anders meegemaakt. Naast hem een vrouwelijke officier van justitie en de politiecommissaris. Even lijkt het er in het statement van de burgemeester op, dat de namen van beide functionarissen hem niet te binnen willen schieten.

Vertel eens wat meer

Als het al nodig is om de lichamen van overleden burgers een hele nacht op de crime scene te laten voor nader onderzoek getuigt het van echte empathie als je daarvoor een adekwate uitleg hebt. Welk belang verzet er zich tegen om in klare taal te verklaren waarom andere winkelcentra gisteren ontruimd moesten worden? Waarom kan niet gewoon onomwonden verteld worden, dat de woning van de dader is doorzocht en wat daarbij in grote lijnen is aangetroffen. Waarom duurt het altijd zolang voordat ogenschijnlijk voor de hand liggende informatie doorsijpelt? Waarom is het niet mogelijk om in begrijpelijk Nederlands uit te leggen in welk stadium het onderzoek verkeert, welke politiediensten erbij betrokken zijn en wat die doen? Al snel leek duidelijk, dat het om een spectaculaire en afgrijselijke zelfdoding ging. Waarom wordt dan met de plaats van de misdaad omgesprongen alsof het de aanslag van een criminele bende betreft? Ik begrijp best dat in het kader van zorgvuldig onderzoek strategisch belangrijke informatie niet vrijgegeven kan worden, maar “geen informatie geven” lijkt van Nederlandse autoriteiten de grondhouding te zijn. Ik wil helemaal niets afdoen aan de deskundigheid van alle overheidsdiensten die worden ingeschakeld, want de kwaliteit ervan kan ik door gebrek aan feiten niet beoordelen, maar door het gebrekkige en achterhaalde voorlichtingsbeleid blijf ik na elke nieuwsuitzending met een zeer onbevredigd gevoel achter.

 

Ton Verlind

7 reacties op “Overheidsvoorlichting bij rampen is zo ouderwets
  1. . schreef:

    Update 28 maart 2017:
    De politie had Tristan van der V. geen wapen mogen verstrekken en moet de geleden schade alsnog vergoeden aan de slachtoffers. De politie is onzorgvuldig geweest bij het verstrekken van een wapenvergunning in 2008. Dat heeft het Haagse gerechtshof dinsdag 27 maart 2018 bepaald. Eerder oordeelde de rechtbank dat de politie wel fouten heeft gemaakt, maar dat ze niet aansprakelijk kan worden gesteld.

    Dat de vergunningaanvraag van Tristan van der V. er “doorglipte” wordt door de politie toegeschreven aan bezuinigingen en het feit, dat de betreffende afdeling was ingekrompen. Daardoor kreeg de vergunningaanvraag niet de aandacht die hij had moeten hebben.

  2. Ton Verlind schreef:

    Update: nabestaanden slachtoffer stellen politie aansprakelijk

    De politie Hollands Midden is aansprakelijk voor de moordpartij vorig jaar april in Alphen aan den Rijn vinden de nabestaanden van de slachtoffers. De nabestaanden en hun advocaat vinden dat de politie verantwoordelijk is, omdat die ten onrechte een wapenvergunning gaf aan de dader, terwijl die een psychiatrisch verleden had. De zaak rond de onterecht verleende vergunning is nooit precies opgehelderd, omdat essentiele informatie in de cloud verdampt bleek te zijn. Maar de aanvankelijke pseudo-openheid die politie en officier van justitie in de week van de ramp betrachtten is omgeslagen in pijnlijk zwijgen sinds de feiten rond de vergunningverlening naar buiten zijn gekomen. “De afgelopen tijd hebben de politie noch de overheid het initiatief genomen om een regeling te treffen voor de slachtoffers”, aldus John Beer, letselschadeadvocaat van de nabestaanden. (bron: Volkskrant, 6 augustus 20120)

    Ton Verlind

  3. anoniem schreef:

    In Jip en Janneke taal heet dit liegen…..

    Lees ook dit commentaar: nieuwslog.nl/2011/07/30/leugens-van-ompolitie/

  4. Truus schreef:

    Ben geen journalist, maar kan wel beoordelen (min of meer …….)

    Helemaal eens met de reactie van Erik van der Geest. Klein voorbeeld: de uiterst efficiente website van de Gemeente Alphen aan den Rijn en de voortdurend beknopte, duidelijke berichtgeving over feiten. En ook de persconferenties waren er: snel, best vaak en met veel informatie. Ik heb uitermate veel respect voor de media-optredens van de mensen die daarvoor tijd vrij maakten (terwijl ze al druk genoeg zijn met hun opdrachten). Jammer dat u met een onbevredigd gevoel achterbleef na elke nieuwsuitzending …. uw verwachtingen waren vast oprecht. Maar als geen enkele nieuwsuitzending u kon bevredigen dan bent u misschien iets te kritisch geworden.

  5. Erik van der Geest schreef:

    Niet met je eens

    “Hallo Ton, Ben het zo ontzettend niet met je eens. Ten eerste: crisiscommunicatie is altijd een kwestie van organiseren. Besef dat de eerste twee tot vier uren het crisisteam (nu o.l.v. een burgemeester) bezig is met de eerste urgente zaken, gericht op slachtoffers, situatie en mobilisatie. Zelden tot nooit zal er direct na een ramp of crisis, binnen twee uur een formele – laat staan volledige – berichtgeving volgen. Ten tweede: ik ben van mening dat de crisiscommunicatie zelfs uitstekend is opgepakt in Alphen aan de Rijn, inclusief centrale persoptredens, centrale hulp- en informatielijnen binnen enkele uren, directe opvang in de kerk en gezonde empathie van MP, Koningin en Maxima. “

  6. Cees Gravendaal schreef:

    Overheidsvoorlichting bij rampen

    Bij grote of kleine rampen is de overheidsvoorlichting niet alleen ouderwets, maar is meestal onvolledig en niet in het belang van de bevolking in het rampgebied. Er wordt meer verzwegen dan uit volksgezondheidsbelang gewenst is. Moerdijk heeft dat weer eens aangetoond. Zolang in de wettelijk verplichte rampenplannen geen goede afspraken en regelingen zijn opgenomen om het publiek snjel en volledig voor te lichten blijft het behelpen. Zo wordt het wantrouwen in de autoriteiten gestimuleerd. Rampenvoorlichting vraagt inzet door de verantwoordelijke bestuurders van moderne communicatiemiddelen (SMS, twitter, radio, teletekst en TV) De rampenplannen voorzien daar voor het grootste deel niet in. Een uitdagende taak voor het ministerie van Veiligheid en Justitie om de vroegere toezegingen van de minister van BIZA op dit gebied nu eindelijk eens waar te maken. De nieuw ingestelde veiligheidsregio moeten meer aandacht gaan besteden aan snelle en betrouwbare rampenvoorlichting in het belang van de bevolking die in dergelijke gevallen beschermd moet worden.

  7. . schreef:

    Update 8 april 2012: Hoe zit het met de politievoorlichting nu het er op aankomt?

    Het stilzwijgen van de politie rond het verdwijnen van een essentieel dossier rond de schietpartij in Alphen zowel uit de papieren dossierkast als de digitale omgeving staat in schril contrast met de aanvankelijk beleden empathie onmiddellijk na het schietdrama in Alphen. Lange tijd niets meer gehoord van de politiecomissaris en officier in kwestie nu de NOS heeft vastgesteld, dat deze belangrijke informatie spoorloos is verdwenen. Sommige overheidsdiensten lijken er patent op te hebben: filmrolletjes die zoekraken, digitale documenten die niet meer geopend kunnen worden of bits en bytes die zomaar verdampen. Weg, foetsie, met de noorderzon vertrokken. Het gaat om een dossier waaruit vastgesteld zou kunnen worden, dat de politie wel degelijk op de hoogte was van de psychiatrische beperkingen van Tristan, terwijl desondanks een wapenvergunning werd afgegeven. Ergens op een van de burelen zit dus mogelijk een overheidsdienaar die al dan niet met medeweten van zijn meerdere inschattingsfouten heeft gemaakt en indirect medeverantwoordelijk is voor wat in Alphen gebeurde. Indirect, omdat Tristan natuurlijk de man blijft die het leed heeft veroorzaakt. De samenleving is ingewikkeld en fouten kunnen worden gemaakt. Maar het is belangrijk te weten of ze gemaakt worden/werden uit professionele laksheid en desinteresse of omdat de samenleving nu eenmaal zo ingewikkeld is. Stonden politiecommissaris en officier van justitie een jaar geleden nog fier op het podium vanwege hun grote openheid, inmiddels liggen ze verfrommeld onder aan de trap van het bordes. Het was dus toch allemaal wat minder vooruitstrevend dan het leek.

Laat een reactie achter bij Ton Verlind Reactie annuleren