Overheid begrijpt de samenleving niet zo goed

Een paar maanden geleden was de Rotterdamse politie in opspraak, nadat we op Youtube hadden kunnen zien hoe een politieagent een zwerver in elkaar trapte, zonder dat daar (ogenschijnlijk) aanleiding toe was. Er ontstond een golf van verontwaardiging. Oud politie-voorlichter Klaas Wilting kreeg kort daarna bij Knevel en van den Brink onweersproken de gelegenheid om het voor zijn collega’s op te nemen. We zouden de politie niet moeten bekritiseren, maar juist moeten prijzen. De verontwaardiging was in zijn ogen onterecht. Het filmpje was uit zijn verband gerukt en hij pleitte voor meer begrip en steun voor het moeilijke politiewerk. Het kan zijn dat de video niet in zijn totale context werd getoond. Maar ik zag wat ik zag: een politieman die iemand in mekaar sloeg die op dat moment geen verzet meer toonde. Wilting begreep de volkswoede niet. Ik wel. Teveel zien we daadkracht als het niet per se hoeft en te weinig als het wel nodig is.

Geen respect voor inconsequente overheid

Het propagandapraatje van Wilting kwam weer bij me op, toen ik de beelden uit Haren zag. Natuurlijk praten we met de wijsheid van achteraf. Maar als het gaat om effectiviteit van optreden en geloofwaardigheid komen er toch een paar vragen naar boven. Waarom vaardigde de overheid (terecht) een alcoholverbod uit, maar deed niets of weinig om het nageleefd te krijgen. En waarom werd verzuimd een tactiek toe te passen die de eerste de beste veldmuis in het bos om de hoek wel tot zijn instrumenten rekent: als er gevaar dreigt leidt het dan af van wat je dierbaar is door met veel stampij de andere kant op te wijzen. Een alternatief feestje, ergens in de koude weilanden rond Haren, had de lokale bevolking veel ellende kunnen besparen. Het valt niet mee compassie te hebben voor autoriteiten, die de plank zo misslaan.

Gebrek aan daadkracht

In Hilversum is dit weekend in het centrum weer een jongen mishandeld door leeftijdgenoten die er genoegen in scheppen om de stad te terroriseren. De burgemeester, ex-hoofdredacteur van de Volkskrant Pieter Broertjes, weet het, want de mediastad wordt al tijden geteisterd door geteisem. Al maanden, zo niet jaren. Zodanig dat nu ook de schijnwerper van de landelijke publiciteit op het Gooise dorp is gericht. Juist dan zet je toch alles op alles –zou je zeggen- om herhaling van dat soort incidenten te voorkomen. Maar nee: opnieuw lukte het niet om een ernstig geval van mishandeling te voorkomen. Het vond plaats in de schaduw van het Hilversumse politiekorps, dat met een groot pand in de binnenstad present is.

Ik sla je mooie koppie eraf

Om een lang verhaal kort te maken: de overheid toont kracht als het niet nodig is en faalt als het erop aankomt. Dat verklaart de volkswoede als er buitenproportioneel wordt opgetreden. Een verslaggeefster van De Volkskrant ondervond het aan den lijve. Ze kon in Haren kiezen: gemolesteerd worden door dronken tuig of haar heil zoeken achter de linies van de mobiele eenheid. “Ik sla je mooie koppie eraf”, zei een ME-er, waarna ze besloot haar bescherming dan maar bij het tuig te zoeken. Later bood de man zijn excuses aan, maar de indruk die hij maakte is onuitwisbaar. En erger: zo’n voorval toont de innerlijke verwarring van de autoriteiten aan wier gezag onze veiligheid is toevertrouwd. Dom trouwens om voor deze krachtpatserij een journaliste uit te kiezen. Pure paniek.

Kloof tussen samenleving en autoriteiten

De moraal van het verhaal? Er heerst een gapende kloof tussen burgers en de instituten van de democratie. Burgemeesters, justitie, politie en Klaas Wilting hebben er geen idee van hoe de samenleving echt in elkaar zit. Ze beschouwen de wereld vanuit hun ivoren torens en houden er opvattingen over crisismanagement op na die dateren uit voorbije tijden. Gebrek aan creativiteit, fantasie, daadkracht en effectiviteit. Dat leidt tot toenemend gebrek aan respect voor hulpverleners. Als de zelfreflectie bij de overheid niet wat beter ontwikkeld wordt, zullen dronken snotneuzen de autoriteiten met succes blijven tarten. De goedpraterij van mensen als Wilting maakt de problemen alleen maar groter.

 

Ton Verlind

Geef een reactie