Onderwijzer Ruud Lubbers (1989)

De gemoedstoestand van Ruud Lubbers vlak voor een interview verschilt van keer tot keer. Soms is hij zeer ontspannen. Praat hij over koetjes en kalfjes en waagt hij zich nog wel eens aan anekdotes, waarin de groten der aarde een rol spelen. Uit die gesprekken heb ik overgehouden, dat het er in de internationale politiek vrolijk aan toe kan gaan.

Maar soms ook is er -als hij moe is- ruimte voor geen enkele franje. Lubbers heeft een hekel aan wachten. Dat uit zich bijvoorbeeld bij de wekelijkse gesprekken met de minister-president voor de NOS. Die gesprekken verlopen altijd volgens een routinematig stramien. Binnenkomen, scheren, schminken, naar de studio. En dan altijd weer die kwellende minuten voordat het interview begint. De camera’s moeten ingeregeld worden. Soms de lampen bijgesteld of een monitor aangeschoven. De seconden tikken traag en tergend voort.

Kunnen we beginnen….

Over de inhoud van het interview spreek je liever niet, want dat haalt de verrassing eruit. De overige stof tot converseren is beperkt: ik weet weinig van hockey. In andere triviale onderwerpen is de minister-president meestal niet geinteresseerd. Tijdens die luttele blanco minuten voordat een interview aanvangt, kan Lubbers wel 2 of 3 keer vragen: “kunnen we beginnen”. Na het interview schuift hij zijn stoel abrupt achteruit, staat op en beent met wijde stappen de studio uit. Is het gesprek naar bevrediging verlopen, dan kan er een “goed weekend” af, maar soms schiet het er ook bij in.

Zijn optreden in Brandpunt Politiek Cafe (28 augustus 1989) verloopt niet veel anders. Hij arriveert slechts enkele minuten voor het begin van de uitzending. Stelt een paar vragen over de gang van zaken. Volgt de regie-aanwijzingen op. Vult hier en daar een dood moment met een obligate grap en vertrouwt verder volledig op zijn routine.

Wollig spraakgebruik

In 7 jaar premierschap immers zijn alle denkbare vragen ooit al eens gesteld en beantwoord. De premier is nog altijd breedsprakig. Het wollige uit de beginjaren is verdwenen, maar nog steeds is er de onbedwingbare behoefte om college te geven. “Misschien is het goed om eerrst eens uit te leggen wat euthanasie precies is”, hoor ik hem antwoorden op een vraag die de bedoeling heeft helderheid te krijgen over het CDA-standpunt.

Later ontdek je de gemiste kansen

Na een interview met de minister-president kun je zelden exact aangeven wat de nieuwswaarde precies was. Het zijn altijd van die mentaliteitsinterviews. Soms, als je de videoband voor de tweede of derde maal terugziet, begrijp je pas de diepere betekenis van zijn bedoelingen en besef je welke kans je hebt laten liggen. Ditmaal verloopt het gesprek niet helemaal routinematig. Een enkele trek in het gezicht, een trillende wenkbrauw, een beweeglijke hand duiden erop, dat niet elk antwoord automatisch naar boven komt. Plichtsmatig blijft de premier nog even zitten, terwijl de aftiteling al loopt. Als het beeld op zwart gaat schuift hij zijn stoel ruw naar achteren. “Zo”, zegt hij, terwijl hij met grote passen wegbeent in de richting van een verkiezingsoverwinning. Kijkdichtheid: 1 miljoen. Waardering 7.1

Verantwoording

Herinneringen aan de verkiezingen van 1989, Eerder gepubliceerd in “Lijsttrekkers op het scherp van de snede”, interviews, analyses en peilingen b.g.v. de verkiezingen van 1989.

 

Ton Verlind

Geef een reactie