Nieuwe NPO-baas geeft zichzelf een belangrijke journalistieke opdracht

Journalistieke impact is in de ogen van de nieuwe NPO-baas Shula Rijxman (anders dan in het huidige prestatiecontract van de publieke omroep nu staat beschreven) meer dan als NPO genoemd worden in nieuwsberichten of kamervragen. In een samenleving die steeds verder verhardt is de NPO er om “de andere kant van het verhaal” te laten zien. Dat zei ze, gisteren bij de presentatie van de winterprogrammering van de publieke omroep. Shula Rijxman volgt de huidige bestuursvoorzitter van de NPO op. Henk Hagoort wordt bestuursvoorzitter bij de Hogeschool Windesheim.

Andere kant van het verhaal

Shula Rijxman formuleert met haar maidenspeech een belangrijke journalistieke opdracht. “Groepen radicaliseren. Ze horen en zien alleen nog maar datgene wat ze in hun eigen gelijk bevestigt”, aldus de nieuwe NPO-baas. “Waar ziet en hoort de kijker en luisteraar de andere kant van het verhaal”, vraagt ze zich af. Haar antwoord luidt: “Bij de NPO”.

Commentaar.

In haar maidenspeech heeft Shula Rijxman een belangrijke (journalistieke) uitspraak gedaan. De taak van de NPO gaat verder dan alleen maar “signaleren”. Er ligt ook een opdracht om de polarisatie actief en met ambitie tegen te gaan, bijvoorbeeld door feitelijk juiste informatie te bieden en alle kanten van een zaak te laten zien.

Het klinkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Mede onder invloed van de social media worden feiten steeds meer verdrongen door meningen, waardoor bij veel “ontvangers” het misverstand ontstaat dat de meningen feiten zijn geworden. Veel media gaan in die flow mee, in plaats van er tegenwicht aan te bieden.Shula Rijxman ziet het als een taak om daaraan tegenwicht te bieden.

Hoe gaat ze het doen?

Met haar opmerking geeft Rijxman de NPO een belangrijke opdracht, die nog zijn vertaling moet vinden in concrete maatregelen. Hoe ze haar ambitie wil realiseren laat Shula nog in het midden. De publieke omroep heeft een taak als nooit tevoren, zegt ze. “Alleen de publieke omroep en alle samenwerkende productiebedrijven brengen die diversiteit in totale onafhankelijkheid”.

Over diversiteit en onafhankelijkheid zijn nog wel kritische vragen te stellen als het om de NPO gaat. Sander Dekker laat regelmatig zien dat de overheidsbemoeienis groter is dan wenselijk. De politiek bemoeit zich tot op detailniveau met de taak van de publieke omroep. Het komt tot uitdrukking in een veel te gedetailleerd prestatiecontract, waarin de journalistieke taak minder sterk verankerd is dan zou kunnen. De vraag is of de NPO de daaruit voortkomende druk voldoende weerstaat.

En ook het begrip “diversiteit” verdient een nadere beschouwing: de publieke omroep biedt namelijk heel veel van hetzelfde.  Veel opinierende beschouwingen vanuit dezelfde visie. De publieke omroep is in haar zoekttocht naar succes en de behoefte om sympathiek gevonden te worden vooral mainstream geworden, dus vaak meer bevestigend dan inspirerend of maatschappelijk vernieuwend.

Omroepen exit

“De omroepen” als de oorspronkelijke dragers van de pluriformiteit binnen het bestel komen in het verhaal van Shula Rijxman niet voor. Althans niet in de samenvatting die ik kon vinden.  Ze spreekt over “samenwerkende productiebedrijven”. Ik neem aan, dat ze daarmee ook de andere delen van de publieke omroep bedoelt. Die omroepen zelf zitten er kennelijk niet zo mee, dat ze gedegradeerd worden tot productiebedrijven: je hoort ze er nauwelijks over.Externe pluriformiteit (belangrijke maatschappelijke stromingen hebben eigen recht op zendtijd) wordt bij de NPO steeds meer vervangen door interne pluriformiteit (de NPO bepaalt welke geluiden gehoord worden).

Na een spetterende, inspirerende en veelbelovende start is het nu dus met belangstelling uitzien naar de concrete resultaten.

Ton Verlind

2 reacties op “Nieuwe NPO-baas geeft zichzelf een belangrijke journalistieke opdracht
  1. René Teunissen schreef:

    Dat de omroepen in het verhaal van de NPO-bazin worden gedegradeerd tot productiebedrijven, past in de natuurlijke ontwikkeling. De tijd van de zuilen is voorbij. Die hebben zichzelf gedegradeerd tot productiebedrijven met nu nog eigen zendtijd. Ik zie uit naar de volgende fase. Maar het zal wel even duren voordat er een minister of staatssecretaris komt die de omroepen als zendgemachtigden afschaft.

  2. Ferd Claassen schreef:

    Zelf op de voorgrond willen in plaats van ruimte scheppen en pluriformiteit stimuleren lijkt mij niet de best denkbare richting. Maar het past wel in het beeld dat de meesten denken dat hun eigen visie de feiten bepaalt.
    Jammer, maar laten we maar weer zien wat er van komt.

Geef een reactie