MH17: WIJ zijn goed en ZIJ zijn slecht

Wij Nederlanders beschikken over zo’n heerlijk superioriteitsgevoel. ONZE democratie is het beste, ONZE visie op de dingen universeel en niet onderhandelbaar. Tenzij het om commerciële redenen uitkomt om water bij de wijn te doen, dan zijn we zo flexibel als een rubberen slang. ONZE pers is vrij en onafhankelijk en ONZE informatievoorziening staat buiten elke verdenking. Wie zou, als het om de publieke omroep gaat, durven spreken over de “door Rutte betaalde staatsomroep”, daarmee suggererend dat onze NPO voorsorteert op bepaalde politieke belangen, hoewel best aannemelijk te maken is dat het WEL gebeurt. Zo lieten we ons indertijd door de Verenigde Staten een oorlog met Irak inrommelen op basis van “bewijzen” (massavernietigingswapens), die achteraf helemaal niet bleken te bestaan. Onze kritiekloze houding werd zo een nagel aan de doodskist van Jan-Peter Balkenende. En er zijn zwartkijkers te vinden die de publieke omroep zien als applausmachine van het koninklijk huis.

Het superioriteitsgevoel blijkt uit de manier waarop we informatie van buiten taxeren. In Rusland heeft de staatstelevisie een documentaire gemaakt, waarin men aannemelijk probeert te maken dat vlucht MH17 niet door een BUK-raket uit de lucht is geschoten, maar door vliegtuigen van de Oekraïnse luchtmacht. Het Algemeen Dagblad maakt daarvan deze ochtend melding, maar neemt de berichten niet al te serieus, gezien de manier waarop daarover wordt geschreven.”In 26 minuten worden de kijkers van de door Poetin betaalde staatszender RT afgelopen donderdag bij de hand genomen. Het levert het ultiem “bewijs” op van wat Rusland al langer zegt: Oekraïne zat erachter”. Waarom wordt niet gewoon waardevrij gemeld, dat de Russische televisie in een documentaire aannemelijk probeert te maken dat er nog een ander scenario is dan de door de westerse wereld omarmde stelling dat het een BUK-raket betrof. Want daarvan immers hebben we tot nu toe ook nog geen overtuigend bewijs gezien.

Let wel: ik prijs de afstand die wordt betracht ten aanzien van het beweerde. Je moet niet voetstoots aannemen wat documentaire-makers debiteren, maar dat geldt evenzeer voor de scenario’s die we zelf hebben bedacht. Want er liggen na zoveel maanden nogal wat vragen. Waarom was de westerse wereld zo snel in de analyse dat het een BUK-raket betrof, terwijl dat nog steeds niet bewezen is. Wat stond er op de tapes van de zwarte doos? Waarom zijn de satellietgegevens van de Verenigde Staten nog niet geanalyseerd, terwijl hun systemen zo goed zijn dat ze de nummerborden kunnen lezen van de auto’s die bij mij voor de deur staan. De Russen hebben een belang, maar Oekraïne, de VS en wij ook…Zelfs minister van buitenlandse zaken Frans Timmermans bleek een belang te hebben, hoewel dat vooral met zijn ego van doen had. Natuurlijk is de Russische televisie speler in een voor ons nauwelijks te doorgronden machtsspel, maar dat zijn we zelf ook. Er is dus geen reden voor dédain. Als de berichtgeving uit Rusland tussen haakjes wordt geplaatst, doe dat dan in het vervolg ook m.b.t. de informatie die we van onze eigen minister-president krijgen.

Overigens bewijst het kabinet opnieuw dat we geen kanjers zijn in crisismanagement. Ja, natuurlijk: in het begin gaat het goed, want onze empathie is goed ontwikkeld. We hebben een perfect gevoel voor rituelen en een rouwstoet van tientallen lijkwagens op de Nederlandse wegen maakt internationaal diepe indruk. Een perfecte manier om de wereld duidelijk te maken wat de impact is op het leven van mensen. Ook bij het schietincident in Alphen aan den Rijn werden de politiecomissaris en de officier van justitie indertijd geprezen om hun inlevingsvermogen. Totdat bleek dat de politie waarschijnlijk medeverantwoordelijk was voor het voorval doordat een vergunning was afgeleverd aan een gestoorde, zonder daar verder vragen over te stellen. Toen verdwenen politiecommissaris en officier van justitie geruisloos van het scherm, bleven wij burgers in verwarring achter en raakten de documenten zoek die een eind hadden kunnen maken aan alle twijfels. In de lijn van het AD zou je zeggen: Russische toestanden…De start was goed, de finish abominabel. Rond MH17 lijkt zich dat te herhalen. Onze minister-president beloofde daadkrachtig dat de oorzaak bekend zou worden en de daders hun straf niet zouden ontlopen. Maar de stevige benen van toen zijn verworden tot peperkoek. We zijn minder dapper dan we van onszelf denken te zijn.

Wat wil ik betogen? Stop met dat geringschattende gedrag naar alles wat zich verder dan 200 kilometer van Den Haag bevindt.

Je kunt de documentaire van de Russen niet gemakkelijk terzijde schuiven, zegt oud-testvlieger en luchtvaartonderzoeker Harry Horlings in het AD. Want daarvoor zit het verhaal te goed in elkaar. Hij was indertijd betrokken bij het onderzoek naar de Faro-ramp en de ramp met het Hercules-vliegtuig. Om te weten of de theorieën wel of niet kloppen zou je de wrakstukken moeten onderzoeken en daarmee maken Nederland, noch Oekraïne haast. Het onderwerp is inmiddels zo politiek beladen, dat niemand nog belang heeft bij de waarheid. Vanuit het torentje in Den Haag laat het probleem zich niet oplossen. Het is een maatje te groot voor het Nederlandse kabinet. Laten we vanaf nu alle informatie die vrijkomt serieus nemen of relativerend tussen komma’s zetten. Maar doe dat dan ook met onze eigen informatie, want een toonbeeld van onbevooroordeelde doortastendheid is het onderzoek naar MH17 tot nu toe niet bepaald. Het crediet dat de minister-president bij aanvang opbouwde met zijn perfecte communicatie is hij inmiddels kwijt, net als de regie.

Zie ook de recente brief van het kabinet over dit onderwerp.

2 reacties op “MH17: WIJ zijn goed en ZIJ zijn slecht
  1. Guus de Veer schreef:

    Goed artikel spreekt mij zeer aan, echter wordt het niet eens tijd dat de journalistiek beter zijn werk gaat doen om deze wandaden eens feitelijk boven het maaiveld uit te treken. Kom eens met minder speculaties maar met feiten/bewijs. Of laten en blijven we ons manipuleren door politiek en overheid we leven nu anno 2014.

    • Ton schreef:

      Terechte opmerking Guus. Als je ziet hoe belangrijk dit onderwerp voor Nederland is zou er wel wat meer journalistieke onderzoekskracht losgelaten mogen worden op dit dossier. Al is het alleen maar om de geloofwaardigheid te analyseren van de westerse visie op deze gebeurtenis (vooral onderbouwd door de BBC) c.q. de Russische visie.
      Zoals vaak richten we ons journalistiek gezien iets teveel op de emotionele kant van het verhaal en weinig op de feitelijke. Los daarvan komt de interessante informatie steeds van buiten de grenzen. Dus niet alleen politiek gezien spelen we (voor zover we kunnen zien) geen hoofdrol, maar journalistiek evenmin. Daarnaast zouden best wat kanttekeningen geplaatst kunnen worden bij de fluwelen handschoen politiek ten aanzien van Oekraine. Zo meegaand zijn ze daar tot nu toe niet geweest.Al met al lijken we niet geequipeerd om in dit dossier een leidende rol te spelen.

Geef een reactie