‘Mazelen, een dodelijke ziekte’: klopt dat wel?

De discussie over vaccinatie wordt in de media gedomineerd door emotie, niet door feiten. Columnisten spreken zich openlijk uit. Een vitaminestore haalt een boek over vaccinatie uit de etalage, nadat Zomergasten-presentator Janine Abbring (…) haar twittervacantie heeft onderbroken om zich tegen de publicatie uit te spreken. Maar heeft ze het boek wel gelezen? In de mainstreamdiscussie lijkt weinig ruimte voor tegenargumenten, de media volgen het frame van de overheid. Het is de vraag of dat verstandig is:  de reclamecode-commissie stelde nog niet zolang geleden vast dat de overheid, als het om orgaandonatie gaat -een ander beladen onderwerp- in zijn voorlichting maar een deel van de waarheid vertelde. De vaccinatie-voorlichtingssites van de overheid zijn nog niet echt ingesteld op meningen die afwijken van het overheidsframe. Tijd dus voor een kleine verkenning van de feiten….

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geeft uitvoerige en (redelijk) neutrale informatie over vaccineren tegen mazelen. Informatie kun je ook vinden bij het RIVM (Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en het Milieu), maar meer vanuit een vooropgezette mening ( vaccineren moet!), dus sturend. Nieuwe inzichten met betrekking tot de noodzaak van vaccineren worden niet echt serieus behandeld, hoewel het in de tijdgeest past dat mensen zich, aangespoord door de overheid, verdiepen in hun gezondheid en daarin eigen afwegingen maken. Dit kwam ik op mijn zoektocht naar argumenten tegen:

Veroorzaakt vaccineren autisme?

Dat vaccineren autisme veroorzaakt is een omstreden visie. Aanvankelijk onderbouwd met een publicatie in The Lancet, gebaseerd op een beperkt onderzoek en na verloop van tijd ook weer ingetrokken. Hierover wordt gezegd dat autisme zich vaak manifesteert op een leeftijd waarop ook gevaccineerd wordt, maar dat dit niet betekent dat er een oorzakelijk verband is. Dat vaccineren autisme veroorzaakt is in de discussie geen sterk argument, het is voor zover bekend niet bewezen.

Hoelang werkt een vaccinatie?

Er bestaat mist rond de effectiviteit van vaccineren. Kinderen die gevaccineerd worden zijn maar een beperkt aantal jaren resistent, zo kun je lezen in de literatuur. Volgens sommige publicaties heeft minder dan eenderde van de gevaccineerden 8 jaar na vaccinatie nog bescherming voor mazelen: tweederde dus niet. De officiële sites van WHO en RIVM geven hierover geen informatie, althans geen makkelijk toegankelijke informatie. Als het klopt dat de bescherming beperkt is, betekent het dus dat gevaccineerden op latere leeftijd alsnog mazelen kunnen krijgen. Het RIVM bevestigt dat 1% van de mensen die gevaccineerd zijn, tóch mazelen krijgt.

Als deze ziekte zich bij ouderen manifesteert zijn de gevolgen meestal meer ingrijpend dan wanneer je de ziekte als kind krijgt. Het lijkt me relevante informatie, die in de discussie ondersneeuwt.

Krijg je de mazelen, dan ben je voor altijd beschermd

Als kinderen spontaan mazelen krijgen zijn ze daartegen voor de rest van hun leven beschermd: het krijgen van de ziekte werkt volgens de literatuur dus beter dan een vaccinatie, maar het is een aspect dat in officiële publicaties onderbelicht blijft. De Wereldgezondheidsorganisatie meldt wel, dat het aantal besmettingen zich de laatste jaren vooral openbaart bij heel jonge kinderen en jonge mensen boven de 20.

Hoeveel ouderen er ziek van worden en wat de gevolgen zijn, is in de publicaties van de WHO (althans de beschrijving van dit onderwerp, die ik erop nasloeg) niet terug te vinden. Alle aandacht is gericht op de risico’s voor kinderen, niet de risico’s voor ouderen.

Teveel journalisten laten zich meeslepen in de emotie

Het is moeilijk om in de media objectieve informatie te vinden met betrekking tot dit onderwerp. Net als in de discussie over orgaandonatie lijken veel journalisten zich mee te laten slepen door emoties, die in de samenleving leven. Er is in het algemeen weinig ruimte voor een kritische, afstandelijke benadering. Vaak wordt het overheidsframe gevolgd dat niet-vaccineren gezien kan worden als onverantwoordelijk gedrag. De trend wordt gezet door aansprekende koppen, zoals deze die ik aantrof op de website van de NOS: ‘Aan mazelen kun je doodgaan, het is niet zomaar een kinderziekte’. Ik begrijp wel dat het een citaat is dat aan iemand anders dan de NOS moet worden toegeschreven, maar toch….

Wie de sites van WHO en RIVM doorspit komt tot de conclusie dat deze waarschuwing sterk overdreven is. Als zich complicaties voordoen is het vaak bij kinderen onder de 5 en ouderen boven de 30 en dan nog bij bijzondere risicogroepen, zoals slecht doorvoede kinderen met een tekort aan vitamine A of kinderen, waardoor het afweersysteem door andere ziektes is verzwakt (citaat: Wereldgezondheidsorganisatie). De site gezondheidsnet.nl/kinderziektes/de-mazelen schrijft: ‘Bij gezonde kinderen zijn de mazelen vrij onschuldig’. Dat wordt door officiële publicaties misschien niet in deze termen gezegd, maar wel bevestigd.

Krijg je de mazelen, dan kom je er sterker uit

Als je de ziekte spontaan krijgt heeft dat ook voordelen, gezien deze opmerking op een van de voorlichtingssites van de Rijksoverheid: ‘Mensen die vóór 1965 geboren zijn, zijn vrijwel allemaal beschermd omdat zij ooit mazelen hebben gehad’. Krantenkoppen als ‘Mazelen: een dodelijke ziekte’ zijn dus zeker binnen de Nederlandse verhoudingen vergezocht en onjuist. Mazelen is geen dodelijke ziekte, bij complicaties kun je er wel aan doodgaan. Het geldt voor gewone griep evenzeer.

Recente cijfers

In Nederland raakten in 2017 17 kinderen besmet. In de eerste helft van 2018 waren het er 22. Er zijn geen kinderen aan de mazelen gestorven. Voor zover kinderen aan mazelen overlijden, doen die sterfgevallen zich vaak voor bij kinderen met onderliggende ziektes en dus waarschijnlijk een verzwakte weerstand. De meeste besmettingen rond mazelen komen voor in landen als Oekraïne en Servië.

Verantwoording

Dit artikel is geen pleidooi vóór of tegen inenting. Ik heb vanuit journalistieke belangstelling gezocht naar argumenten, deze ook gevonden en op bovenstaande manier samengevat. Wie aanvullingen heeft is welkom, graag met verwijzing naar de bron waar de betreffende informatie is aangetroffen.

TON VERLIND

 

Naschrift (29 augustus 2018)

Een van mijn Facebookvrienden met een functie in de overheidsvoorlichting schrijft op Facebook: ‘Het verhaal áchter jouw verhaal is volgens mij toenemend wantrouwen en tanend gezag, aangewakkerd door sociale media. Je ziet het overal. In de rechtspraak (wraking), de wetenschap (feiten zijn ook maar een mening) en elders. De late kinderziektes van een volwassen democratie?’.

Het is een relevante opmerking en daarom wil ik er hier op reageren:
Ik verbaas me over het feit dat de media in deze emotionele kwesties verzaken en afstappen van de gewoonte om alle kanten te belichten. Deze discussie wordt neergezet als ‘iets simpels’. Als je niet meegaat in de mainstream (vaccineren is voor iedereen het beste…) ben je een gekkie. Ik wil laten zien dat het niet zo simpel is en dat er ruimte moet zijn voor andere afwegingen dan de gangbare. Ik propageer geen argwaan. Ik zoek op overheidssites naar relevante informatie. Het is een ingewikkeld verhaal, omdat het een ingewikkeld verhaal is en het klopt niet dat het door sommige media en sommige mediapersoonlijkheden zo versimpeld wordt.Daarom ging ik op zoek naar argumenten. Zie dit als een verslag van die zoektocht.

Bij de rechtspraak zet ik géén vraagtekens. Bij de wetenschap soms wel, omdat veel wetenschappelijk onderzoek door marktpartijen (met een belang dus) wordt betaald.
Vraagtekens zet ik ook bij de overheidsvoorlichting, want in de discussie over orgaandonatie bleek die onvolledig. De overheid heeft duidelijk belangen en kiest partij.

Dit zijn geen emotionele argumenten, ik kan alle beweringen met cijfers staven. Ik denk dat ‘marktwerking’ op zoveel terreinen (d.i. het beleid van dit en achterliggend kabinetten) mensen argwanend heeft gemaakt, omdat ze niet meer weten of ze onafhankelijk worden geïnformeerd of de informatie die ze krijgen deel uitmaakt van een gecompliceerde marketingmachine die winstmaximalisatie als doel heeft. De overheid is toe aan een herbezinning en moet nadenken over de vraag hoe vertrouwen herwonnen kan worden. De emoties rond deze discussie zijn een symptoom van iets groters. Het zijn niet de late kinderziektes van een volwassen democratie, maar de schade, veroorzaakt door doorgeslagen marktdenken, waardoor steeds vaker de vraag wordt gesteld: ‘wie kun je nog vertrouwen, wie bewaakt belangeloos de waarheid?’. In die chaos zijn mensen in toenemende mate aangewezen op hun eigen afwegingen. Dat verklaart volgens mij de opkomst van de anti-vaccinatiebeweging en de hoog oplopende emoties rond dit onderwerp.

2 reacties op “‘Mazelen, een dodelijke ziekte’: klopt dat wel?
  1. moniek schreef:

    hallo

    Complimenten voor het mooie stuk dat je hebt geschreven. De laatste tijd lijkt er steeds meer een opmars te komen in de hoeveelheid vaccinaties en wie er nog meer gevaccineerd kunnen worden, al dan niet verplicht! Het is goed dat er ook tegen geluiden komen en dat meer mensen zelf bedenken of ze hun kind wel of niet wil vaccineren maar dan wel met de alle informatie en niet alleen de angst campagne van de overheid.
    Ik heb zelf met mijn kinderen ondervonden wat voor reactie het teweeg kan brengen. Hierdoor ook op een gegeven moment de keuze gemaakt onze kinderen niet meer te vaccineren. Het is tot op de dag van vandaag geen onderwerp dat bespreekbaar is

  2. Hugo van Eijk schreef:

    Mooi stukje Ton! Eindelijk een meer genuanceerd geluid.
    Als ouders van twee jonge kinderen proberen wij een genuanceerd en onderbouwd vaccinatiestandpunt in te nemen: maar dat valt zeker niet mee. Het vaccinatiebeleid is stevig geframed en gepolitiseerd.

    Ik wil als vader graag weten wat we in onze kinderen spuiten, wat daar de risico’s en gevolgen van zijn en stel de noodzaak ter discussie. Zo verbaas ik me er ook over dat in de vaccinatiecocktail nog steeds ingeënt wordt tegen Tetanus… een ziekte die niet van mens op mens overdraagbaar is. Los van alle argumenten voor of tegen deze inenting: het argument van de groepsimmuniteit gaat voor deze ziekte niet op.

    Maar ook dat wordt niet duidelijk gemaakt door de RIVM.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.