Handen af van Jan-Kees de Jager

Jan-Kees de Jager is de slechtste minister van financiën sinds de Tweede Wereldoorlog, zei de Amerikaanse emeritus hoogleraar economie Melvyn Strauss dinsdagavond in Nieuwsuur. Een feitelijke onderbouwing van de bewering ontbrak. Strauss bleef steken in argumenten als “De Jager laat zijn oren teveel hangen naar de belangen van de Nederlandse kiezer” (…) en hij volgt kritiekloos Duitsland. “Als ze daar zeggen springen, vraagt Jan-Kees: “hoe hoog?”.

nieuwsuur

Hulde aan Jan-Kees

Het was een vermakelijk cabaretesk optreden en een mooi staaltje Amerikaanse arrogantie. Het lijkt me namelijk niet meer dan normaal, dat mijn minister van financiën ook op mijn belang let voordat hij miljarden euro’s stort in het niet te verzadigen monster dat “globale economie” heet. Hulde aan Jan-Kees. Of hij toekomstbestendige standpunten inneemt weet ik niet, maar ik heb het idee dat geen enkele politicus en geen enkele econoom greep heeft op de op drift geraakte economie. Ik ben opeens weer wat meer gaan houden van onze zuinige calvinistische mentaliteit, die soms ook een belemmering vormt voor wèl gewenste ontwikkelingen. We staan er al met al niet zo slecht voor hoewel we het risico lopen dat onze spaarpotten geplunderd worden, omdat onze companen elders in Europa geen kans zien om orde op zaken te stellen. In Groot-Brittannië wordt door sommige commentatoren een verband gelegd tussen de rellen en bezuinigingen van de overheid. Als die relatie er werkelijk is, staat ons in de rest van Europa nog wat te wachten.Dan kunnen politici beweren wat ze willen, maar bepaalt de straat hoe de toekomst eruit ziet.

Kritiekloze journalistiek

De journalistiek zit in zijn maag met de wereldwijde crisis en de vraag wat een probaat middel is om die te bestrijden wordt niet beantwoord. Strauss kreeg in Nieuwsuur geen weerwoord en mocht onbelemmerd leeglopen. Het geloof in de postmoderne neoliberale economie is zo groot, dat het welhaast lijkt op het ontstaan van een nieuwe, wereldomvattende onaantastbare religie. Alles moet groter en centraler in het belang van een onbelemmerde economische ontwikkeling. Amechtig storten we miljarden in bodemloze putten in de hoop dat de motor weer gaat draaien en zijn eigen groei genereert. Maar groei waar naar toe? We kunnen niet doorgaan met het reiken naar beloftevolle verten, ten koste van het consumeren op de pof. Die machine zal hoe dan ook ooit ergens vastlopen.

Niet opgewassen tegen de hogepriesters van het postmodernisme

Niet alleen Strauss stond dinsdagavond tegenover een kritiekloze redactie van Nieuwsuur, maar zoals het een machtige werelreligie betaamt, geleid door fundamentalisten die geen andere dan hun eigen gedachte omarmen, staan veel journalisten ubherhaupt behoorlijk kritiekloos tegenover de economische crisis en de oplossing die de hogepriesters van het postmodernisme aandragen. Hoe kunnen mijn journalistieke collega’s mij conveniëren in deze discussie? Door het debat te starten over meer duurzame economische modellen. Moeten we alle heil verwachten van het verder groeien van de grote multionationale ondernemingen en banken of zijn er alternatieven denkbaar? Misschien dat de factor “welzijn” een plek kan krijgen naast economische parameters als rentabiliteit en efficiency. Waarom moet alles groter en globaler en zou bijvoorbeeld Nederland zijn heil niet kunnen zoeken in “small, smart en beautiful”. Meer innovatie, meer faciliteiten voor het kleine ondernemen, ruim baan voor herstel van sociale structuren, meer aandacht voor effectiviteit, minder voor efficiency. Is het nodig om lokale bevoegdheden over te dragen aan Europese organen. We weten wel waar het uit handen geven van soevereiniteit begint, maar niet waar het stopt. Ging het met onze welvaart zoveel slechter toen er nog geen euro bestond en we over internationale (economische) solidariteit anders dachten dan nu? En welk ideaal zijn we eigenlijk aan het realiseren?

Hand aan de rem

Om een lang verhaal te bekorten: er zitten in het debat veel emoties, aannames en dreigementen en ik kom weinig neutrale feiten tegen op grond waarvan ik als burger mijn positie kan bepalen. Zolang de media meedeinen op de emotie en niet in staat zijn vanuit een kritische attitude de relevante feiten boven water te tillen ben ik blij met een minister van financiën die met zijn hand aan de rem zit, omdat hij liever zijn oren laat hangen naar zijn kiezers dan naar internationale deskundigen die wel met grote stelligheid oreren, maar de internetcrisis, de huizencrisis, de kredietcrisis en de economische crisis met al hun wijsheid niet konden voorzien, laat staan voorkomen.

 

Ton Verlind

2 reacties op “Handen af van Jan-Kees de Jager
  1. Wouter schreef:

    Neoliberalisme en rellen

    De onduidelijkheid over de hoogte van het pakket voor Griekenland, waarover De Jager uiteindelijk de eigen opmerking moest corrigeren heeft er toe geleid dat ik hem niet echt een geweldige minister vind. Heel Europa zei 109 miljard door de overheden en 50 miljard door de banken en De Jager bleef volhouden dat de 50 miljard deel uitmaakte van de 109 miljard, om vervolgens er achter te komen dat hij de documenten niet goed gelezen had. Tenminste, dat is dan mijn interpretatie. Maarja, volgens Strauss laat De Jager dus teveel de oren hangen naar de Nederlandse kiezer (goh, wat vreemd, een politicus die zijn kiezers wil behagen) en de Duitsers. Welk land is ook alweer de grootste handelspartner van Nederland? Om de rellen in Engeland terug te voeren tot bezuinigingen is een beetje kort door de bocht. Voor sommige mensen is het gebrek aan vooruitzichten en sociale mobiliteit dermate frustrerend dat ze maling hebben aan autoriteit, maar niet alle armen gaan plunderen, en niet alle plunderaars waren arm. Waarom werd er in London, Birmingham en Manchester wel amok gemaakt, en in Sheffield (toch in de top 5 van Engeland, en een stad met arme wijken) niet? Natuurlijk was Cameron er als de kippen bij om het geweld neer te zetten als pure criminaliteit en dat sociale ongelijkheid hier niets mee te maken had. Thatcher reageerde destijds hetzelfde op de rellen in Brixton. Zelfs wanneer de mensen dat zelf niet onder woorden kunnen brengen, een gebrek aan toekomstperspectief voor bepaalde groepen in de samenleving heeft hier volgens mij wel wat mee te maken. Mensen zien hun eigen financiële problemen groeien terwijl er zonder morren miljarden aan overheidssteun aan de banken wordt gegeven. Is dit de vrije markt die de fundamentalisten van het neoliberalisme voor ogen hebben? Eerst casinoliberalisme spelen met ons geld waardoor de banken de eigen leningen niet meer terug kunnen betalen, dan worden ze door overheden geholpen, en dan weigeren de banken overheden te ondersteunen omdat overheden het waarschijnlijk niet meer kunnen terugbetalen. Pure diefstal door de banken dus, Dit gokken met geld op de beurzen heeft in mijn optiek wel aangetoond dat net neoliberalisme failliet is, en zeker niet als nieuwe economische religie moet worden doorgezet. Juist door zich niets aan te trekken van het IMF hebben landen zoals Thailand zich destijds weten op te werken. Misschien is hier het boek ‘Perverse globalisering’ van Joseph Stiglitz weer op z’n plaats.

  2. Friso schreef:

    Eindelijk de andere kant

    Het was een verademing dat er eens wat kritiek was op De Jager. Alosf al die verering in Nederland wel op argumenten is gebaseerd. Beetje raar betoog Ton, want de media zijn juist enorm op de hand van De Jager – Nieuwsuur leerde mij dat er ook een andere kant is.

Geef een reactie