Het nieuwe pensioenstelsel is een Porsche die niet kan rijden

Ruim vijfenveertigduizend handtekeningen staan er inmiddels onder de petitie waarmee de seniorenorganisaties de pensioenplannen van het kabinet afkeuren. Die plannen geven onvoldoende uitzicht op het aanpassen van de pensioenen aan de prijsstijgingen. En maken de hoogte van het pensioen in de toekomst onzeker. Een verlaging tot tien procent bij tegenvallende economische omstandigheden is niet uitgesloten. Bovendien zijn er onvoldoende garanties dat het herverdelen van de pensioenpot op een rechtvaardige manier gebeurt. Kortom: de plannen van het kabinet rammelen.

‘Laat ons meepraten’, luidt de hartenkreet van de senioren. Maar bij het overleg over dit nieuwe pensioenstelsel móchten de seniorenorganisaties meepraten, zij het in een achterafkamertje en het meepraten niet veel meer voorstelde dan bijpraten. Tóch duurde het even voordat tevredenheid over het verloop van het overleg (‘laten we een broedende kip niet storen’) omsloeg in ontevredenheid. Dat gebeurde pas toen duidelijk werd wat kabinet, werkgevers en werknemers hadden uitgebroed. ‘Een monster’, vinden veel (deskundige) critici. Een systeem dat ingewikkelder is dan het bestaande pensioenstelsel, waarbij onduidelijk is op welk pensioen huidige en toekomstige gepensioneerden kunnen rekenen. Het kan van jaar tot jaar verschillen. Die onzekerheid is niet waar de gemiddelde gepensioneerde naar verlangt. Die wil vooral zekerheid, liever dan een zo hoog mogelijk pensioen. En dat is precies dát wat het nieuwe pensioen niet zal geven. Het wordt een tombola met onvoorspelbare uitkomsten.

Niemand heeft nog zin in de discussie

Het overleg bevindt zich in een afrondende fase, niemand heeft nog zin om de boel opnieuw weer open te breken. Of het nieuwe pensioenstelsel beter zal zijn dan het oude, daar gaat het inmiddels al lang niet meer over. Tweede Kamer, vakbond en werkgevers: ze willen vooral af van deze discussie die zich al jaren voortsleept. Het ontbreekt de seniorenorganisaties niet aan steun uit de achterban maar wel aan een goed alternatief.

‘Ik kan ze daaraan helpen’, zegt actuaris Arno Eijgenraam, op een zonnige namiddag ergens op een Goois terras. Hij heeft als actuaris bij De Nederlandsche Bank gewerkt, hij kent de huidige en nieuwe pensioenregels door-en-door en hij weet waar de fouten zitten.

‘De gepensioneerden wordt een Porsche beloofd’, zegt hij. ‘Wat ze krijgen is een auto die er onder de motorkap zo ingewikkeld uitziet dat niemand weet hoe hij werkt’.

De ombouw van het oude naar het nieuwe systeem zal administratief een enorme operatie worden die vele honderden miljoenen, misschien miljarden kost. Geld dat door huidige en toekomstige gepensioneerden opgebracht moet worden. De kans dat het een puinhoop wordt is groot, voorspellen deskundigen en ook Arno Eijgenraam houdt zijn hart vast. Het kan goed gaan. Maar het kan ook mislopen zoals het bij de toeslagenaffaire ontspoorde:  gepensioneerden die te weinig krijgen, sommigen die teveel krijgen, onwil of onvermogen om terug te betalen wat je teveel hebt ontvangen.

Die hele transitie is in de ogen van Arno Eijgenraam overbodig. ‘Het huidige pensioenstelsel  is niet ideaal,  in het model waarmee de dekkingsgraad van pensioenfondsen wordt berekend zitten fouten’, vertelt hij. ‘Maar ze zijn niet zo groot dat ze niet te repareren zijn’. Repareren is eenvoudiger dan het optuigen van een nieuw stelsel.

In het nieuwe stelsel gaan de pensioenuitkeringen meebewegen met de economische ontwikkelingen. Hoeveel kunnen straks de pensioenuitkeringen tegenvallen?

Dat is in theorie niet beperkt. Op het moment dat de beurs doet wat hij in 2001 deed van 700 punten (AEX) naar 200, dan kan je inderdaad een flinke klap krijgen, maar dat is toch wel redelijk zeldzaam. Maar schommelingen van 10 procent zijn niet uitgesloten. Geen probleem als je genoeg pensioen hebt om er leuke dingen van te doen, want daarop kun je bezuinigen. Wel een probleem als je er echt van moet leven.

In Europa heerst economische tegenwind. Er woedt een oorlog en er is een energiecrisis. Zou het een extra reden zijn om de stelselwijziging nu niet door te zetten?

Het is een extra reden. Ik denk dat het de vijfhonderd drieëntwintigste reden is om dat te zeggen.

Merk je dat er in de discussie iets verandert?

Nog niet zolang geleden waren er ouderenorganisaties die zeiden; er is nog wat te verbeteren maar al met al gaat het de goede kant op. Daar zijn we vanaf. Alle ouderenorganisaties hebben zich tegen het nieuwe stelsel uitgesproken. Er zijn nog steeds mensen die polonaise lopen over het nieuwe stelsel, maar dat aantal wordt steeds minder. In mijn beroepsgroep wordt door veel mensen gedacht: dit gaat niet werken.

Dan komen we nu aan de belangrijke reden voor dit gesprek; je belde me omdat je wilde praten over hoe het anders kan. Wat zie je als oplossing?

Ik heb een alternatief uitgewerkt. ROL Pensioenfondsen heet dat. Dat is het huidige stelsel met andere rekenregels. Met mijn model kunnen we in het huidige stelsel de pensioenen garanderen en blijft er -als de beurs niet ontploft- ruimte voor indexeren.

Ik ga uit van de beursontwikkeling, zoals die gemiddeld de afgelopen jaren is geweest met een rendement van 5 tot 7 procent. Het huidige stelsel houdt alleen rekening met de marktrente. Die is vrijwel nul. Ik houd in mijn model ook rekening met het rendement op aandelen. Stel: veiligheidshalve ga ik op 3 procent zitten en als ik dan 5 procent rendement maak (dat is realistisch) kan ik met die 2 indexeren. Dat is even grof…Ik maak daar een model van, zodat ik kan garanderen dat de pensioenen op lange termijn ook worden waargemaakt.

Klinkt bijna ideaal: waar zit het addertje onder het gras?

Ik ga niet uit van een mathematische garantie, dus alleen harde cijfers. Ik ga uit van een maatschappelijke garantie. Om een voorbeeld te noemen. Ik ben voetballiefhebber: ik durf de garantie te geven dat AJAX zich volgend jaar in de eredivisie zal handhaven. Kwestie van gezond verstand. Behalve de cijfers, zou je dat ook in de pensioenwereld mee moeten laten tellen. Daar komt het op neer. Wanneer de wereld in brand komt te staan, als we een derde wereldoorlog krijgen en heel Nederland platgebombardeerd wordt: ja, dan is mijn redenering misschien niet houdbaar. Ik ga ook uit van de beleggingsportefeuille van het individuele fonds. Dus het ABP kan een andere rekenrente hebben dan het pensioenfonds voor de zorg, als het ABP betere beleggingen heeft.

Het klinkt zo logisch dat je je afvraagt waarom De Nederlandsche Bank het niet heeft bedacht?

Het huidige rekenmodel is bedacht door De Nederlandsche Bank die daar internationaal veel bewondering voor heeft gekregen. Het gaat om prestige. Het is niet gemakkelijk toe te geven dat het naar de huidige maatstaven niet voldoet. Een model waar je zo trots op bent ga je toch niet ter discussie stellen?

Waarom zoek je de publiciteit?

Ik heb een nieuw model gebouwd, met beperkte middelen. Het kan de pensioenen garanderen, het geeft een redelijke kans op indexatie en het is ook in de uitvoering een stuk goedkoper dan het nieuwe pensioenstelsel. Belangrijk voor de politiek: het kan al in 2025 worden ingevoerd. Dat is twee jaar eerder dan de huidige plannen. Bovendien is er geen ingewikkeld overgangsfase nodig die miljarden gaat kosten. We gaan niks omzetten, we gaan een ander model bouwen dat dicht bij het oude blijft. Politici zitten in dit stadium niet te wachten op het openbreken van de discussie. Daarom wil ik met een team van deskundigen het plan uitwerken en kant-en-klaar aanbieden, gegoten in een wetsvoorstel. Daarvoor heb ik financiële steun nodig. Er zullen partijen zijn die ik niet kan overtuigen. Dat is waarschijnlijk DNB en D66 dat minister Koolmees leverde. Maar 76 Kamerleden vinden: dat moet lukken. De seniorenorganisaties hebben nu voor hun verzet brede maatschappelijke steun, maar nog geen uitgewerkt plan. Ik kan ze een goed verhaal leveren, waarmee ze het overleg in kunnen…

TON VERLIND

 

 

 

11 reacties op “Het nieuwe pensioenstelsel is een Porsche die niet kan rijden
  1. J. van Pelt schreef:

    Alles wat makkelijk en simpel op te lossen us, wordt door de politiek bewust moeilijk gemaakt. Het nieuwe stelsel komt er links om of rechts om. Alle alternatieven, worden door de politiek, de DNB en de fondsen, per definitie als niet goed afgewezen. Het is net als met sollicitaties, u past niet in het profiel. Het pensioenpremies voor de regering is: Goedkoop geld lenen bij de fondsen, de fondsen klaar maken om overgenomen te worden door de banken en verzekeraars. De gepensioneerden en deelnemers zijn alleen maar lastig en onkostenposten.

  2. SC Mullenders schreef:

    Ik heb een voorstel om van alle ellende af te komen. Geen indexaties meer nodig noch kortingen. Ik heb dit voorstel middels een brief en email aan Koolmees, Rutte, DNB, ABP, PGGM en alle fracties doen toekomen.
    Ben benieuwd wie er wat mee gaat doen.

    1. Geef het eigendomsrecht en de zeggenschap over de vermogens in de pens.fondsen terug aan de enige echte eigenaren t.w. de (ex-)deelnemers. Opm.: in de PW zijn gepensioneerden ex-deelnemers.
    2. Verdeel minimaal 60% van de huidige vermogens over alle (ex-)deelnemers. Dat is dan dus incl. de inhaalindexaties.
    3. lees vanaf nu voor deelnemers ook de gepensioneerden.
    4. Iedereen heeft al een eigen individuele pens.pot want gezien het middelloon kun je anders niet tot een goede en juiste pensioen-uitkering komen.
    5. Bestaande en opgebouwde rechten blijven behouden en staan zoals ze op 31 dec. 2019 waren. De oude contracten worden gerespecteerd.
    6. Er worden alleen nog kostendekkende premies vastgesteld.
    7. Nadat de verdeling van de vermogens heeft plaatsgevonden zijn er geen indexaties meer noch kortingen.
    8. Vanaf 1 jan. 2020 (?) vindt er winstdeling plaats van de behaalde rendementen. Deze netto-winst wordt voor 50 (of hoger %) uitgekeerd aan de deelnemers en toegevoegd aan hun pens.pot. Voorbeeld: je ontvangt nu jaarlijks € 12.000 aan pens.uitkering. Afgelopen jaar was er 8% netto-winst (kan per fonds verschillen) en dan gaat er 4% (dus de helft) naar de deelnemers. Voor iemand die dus € 12.000 p.jr ontvangt wordt dat € 12.480. Iemand in de opbouwfase met € 50.000 groeit pot met € 2.000 naar € 52.000.
    De andere helft gaat naar de reserves om onvoorziene uitgaven  kosten, beleggings tegenvallers enz. op te vangen.
    9. Het pensioen gaat in op de dag dat men 65 wordt en de uitkering wordt berekend en vastgesteld op basis van je pensioenpot uitgaande van een uitkering voor weliswaar levenslang maar minimaal 20 jaar.
    10. Wordt men ouder dan 85 dan is er voldoende in je persoonlijke pot omdat die ook blijft meedoen met het saldo in de winstdelingen. Mocht dat niet zo zijn omdat je toevallig 95 wordt dan wordt dat door de reserves/buffers opgevangen.
    11. Overlijdt men voor de 85e jaar dan krijgen de nabestaanden/erven een uitkering ineens van 50/60% van de pensioenpot of men kiest als partner voor voortzetting uitkering gebaseerd op 75% van de gangbare uitkering. Het overblijvende gaat naar een solidariteitsreserve.
    12. Overlijdt een 65- nog opbouwende dan krijgen de nabestaanden (partner) de keuze tussen uitkering ineens van 75% of premievrij opbouw tot pens.gerechtigde leeftijd (65) en daarna pens.uitkering;
    13. Een keer per jaar is er een deelnemersvergadering waarin bestuur en VO verantwoording aflegt aan de deelnemers. In deze vergadering wordt ook de winstdeling vastgesteld.
    Ook evt. bestuursleden worden benoemd.
    14. De zeggenschap van DNB wordt ingeperkt tot toezicht, controle en als advies-orgaan. Niets meer.
    15. Er wordt wel een “rekenrente” vastgesteld per 1 jan. van het boekjaar doch is alleen bestemd voor maandelijkse berekening van de vermogens, rendementen ter controle van de fin.toestand fonds.
    16. Mocht blijken dat de vermogens uitbundig te hoog worden/zijn kan er een extra winstuitkering plaatsvinden te bepalen bijv. tijdens de jaarlijkse bijeenkomst op voorstel van het bestuur.

    Aanvulling zoals vermeld in mijn brief aan Koolmees, ABP, PfzW, DNB en alle 2e en 1e kamerfracties e.v.a.belanghebbenden

    Ik hoop dat het bovenstaande u van enige hulp is bij de huidige onderhandelingen en er geen kostbare en onzinnige besluiten, beslissingen enz. worden genomen.
    Ik merk tot slot op dat het onbestaanbaar is dat zoals nu kennelijk in de verwachting is en wat er uit de wandelgangen is vernomen dat € 60 tot wellicht € 100 miljard nodig is om – zoals men zegt – de huidige pensioenrechten en die van 40+ te compenseren.
    Het kan niet zo zijn dat ons en dus ook mijn pensioenrechten en uitgestelde loon wordt gebruikt om niet te zeggen misbruikt voor een politiek doel want het doel van een nieuwe PW is niet anders dan een politiek doel. En wat was het ook alweer die pensioenen? Is dat niet een zaak tussen werkgevers en werknemers. Maar daarbij komt de vraag rijzen: waarom bemoeit de overheid zich opeens zo met de pensioenen? Is de overheid als werkgever niet de belangrijkste en grootste belanghebbende in deze?
    Als men geen eigen rekenrente vaststelt maar handelt zoals genoemd in de huidige PW dan is er geen enkele geldige reden om te komen tot een nieuwe wet.
    Doch naar het lijkt is er een verborgen agenda hoe de ongeveer € 1.700 miljard te gebruiken beter te misbruiken en zelfs te stelen of onteigenen.
    Dat is in strijd met de mensenrechten zoals vermeld in het Verdrag van Maastricht en Lissabon, en zal aanleiding geven om dank ook naar het EVRM in Straatsburg te gaan.
    Er is op dit moment meer dan genoeg vermogen om bij een totaal aan pensioenuitkeringen van € 31 miljard per jaar en te ontvangen premies van rond € 33 miljard nog 60 (ZESTIG) jaar pensioenuitkeringen te kunnen doen en dan is er geen vermogenswinst…..

  3. Marco Staarthof schreef:

    5 tot 7 procent is wat het ABP ook realiseert vind het erg mager

  4. Arnoud Bosch schreef:

    Neem wantrouwen weg van het pensioenstelsel.

    In het beoogde pensioenakkoord wordt uitgegaan van een beschikbare premieregeling.

    Indien de beschikbare pensioenpremie lager wordt dan € 14 voor €1 pensioen toezegging over de Pensioengrondslag (PG) dan zal dat betekenen dat er minder pensioenpremie (Lees kapitaal storting) in het pensioenfonds wordt gestort dan in het huidige pensioensysteem.

    Concreet:
    Er moet dus bij een fictieve pensioen toezegging van € 1,875 een kapitaal gestort worden in de opbouwfase van €14*1,875 kapitaal. Wat resulteert in een premie van 26,25% over de PG

    Indien er geen vaste koppeling wordt gemaakt tussen een vaste kapitaalstorting en de fictieve pensioentoezegging zal het gevolg hiervan zijn voor het beoogde pensioenakkoord dat er op termijn uiteindelijk gaat resulteren in het (steeds) verlagen van de pensioenpremie over de PG door het loslaten van pensioenpremie gekoppeld aan de (geindexeerde) pensioenkapitaal.

    Daarom lijkt het verstandiger een ingeslopen fout te herstellen van het bestaande systeem waarmee transitie kosten en (toekomstige) wantrouwen bespaart kan worden.

    Door een fout in huidige pensioensysteem is het wantrouwen ontstaan in de pensioenfondsen.
    De fout is ontstaan door geen vaste koppeling tussen pensioenpremie percentage over de PG (Pensioengrondslag) en de pensioen toezegging.

    In mijn visie moet er een vaste koppeling zijn van een vaste pensioenpremie van € 14,00 voor €1,00 pensioen toezegging, die gekoppeld is aan toezegging voor een geïndexeerd pensioen.

    Maw voor een eerlijk geïndexeerd pensioen moet het opbouwpercentage vermenigvuldigd worden met een vaste factor 14,00 *)

    Concreet wordt dan de pensioenpremie over PG
    Bij 1,50 *14 = 21,00% over PG
    Bij 1,75. *14 = 24,50% over PG
    Bij 1,875*14 = 26,25% over PG **)
    Bij 2,05 *14 = 28,70% over PG

    *) Door voor overlijden voor pensioendatum is de storting van € 14 in werkelijkheid €15,50 voor een pensioentoezegging van € 1,00

    Dan zie je ook gelijk dat 17.4% **) pensioenpremie over de PG met 1,875% opbouw in 2016 voor het ABP nooit door DNB had mogen worden toegestaan. Omdat het ongehoord is tov andere deelnemersjaren van pensioenopbouwers.

    Door een vaste koppeling te maken tussen pensioenpremie over toezegging kan het huidige systeem zonder problemen blijvend bestaan.

    Arnoud Bosch
    Pensioenanalist van de
    Vereniging Docenten Assurantie- en Bankleer (VDAB)

    PS
    De bovengenoemde berekeningen zijn controleerbaar met de spreadsheet vindbaar op:
    http://www.Pensioen-Software.nl

  5. Ferd Claassen schreef:

    Zou mooi zijn maar ik zie dst niet gaan gebeuren. Het oude stelsel is met het FTK bewust “onklaar gemaakt” en het nieuwe stelsel moet als premieregeling makjelijk gekopieerd worden of overgenomen door verzekeraars. Dat is steeds het doel geweest. Met de apf’en is dat nog niet zo succesvol het nieuwe stelsel biedt op termijn betere kansen voor verzekeraars. Dan kun je nu wel net een hecht doortimmerde variatie op het oude systeem komen maar dat laten “ze” niet gebeuren. Ze? MinvFin/DNB/VVD….

  6. John van Pelt schreef:

    Hoe mooi het ook klinkt, de DNB en de politiek, zullen nooit meer afwijken van het huidige gedrocht dat ontwikkeld is. Het wordt weer het gewone spelletje van na mij de zondvloed. Dat er miljarden in dd plomp gegooid worden interesseerde ze niets. Laten we hopen dat er een aantal mensen gewetensvroeging krijgen en tegen het nieuwe stelsel durven te stemmen

  7. Cas Tuyn schreef:

    Als de rekenrente nog iets doorstijgt, dan is er helemaal geen nieuw WTP en ook geen nieuw model nodig. Ik heb in 2020 samen met Tuur Elzinga van de FNV uitgerekend dat we met een rekenrente van 1,53% destijds 19% konden indexeren, plus inhaalindexeren van de verloren 14 jaar, plus de pensioenleeftijd naar 65 jaar (2 jaar minder premie en ook 2 jaar extra pensioenduur). Lees het na op https://breedprotesttegendepensioenroof.nl/brainstorm_cas_tuur.html
    Ook 50plus senator Martien van Rooijen zegt genoeg te hebben aan 2% rekenrente. Rob de Brouwer idem.
    Maar dan moeten we er wel voor waken dat we geen haleluja roepen als we afgescheept worden met een fooi van 1 a 2% indexatie die ook nog onder voorwaarde van overstap en invaren is naar het WTP waar alle garantie overboord zijn gegooid, een waar casino-pensioen dus.
    Dat de pensioendiscussie ondergesneeuwd is in desinteresse bij politici, nepnieuws vanuit Netspar, collaboratie vanuit de vakbonden, brandende hooibalen langs de snelweg, energieprijzen door Oekraine, is deels onze eigen schuld. We voeren te beschaafd en met te weinig mensen actie. Ik heb al 4 petities gezien terwijl Koolmees de eerste met 59201 handtekeningen al achter de rhodondendrons flikkerde. Een paar erg goede boeken, diverse rekenmodellen. Die gaan er allemaal van uit dat de overheid te goeder trouw handelt en als je maar met een goed verhaal en steekhoudende argumenten komt dat ze dan ruiterlijk toegeven dat ze er naast zaten bij het FTK al, en dat er dan binnen een maand geindexeerd wordt om de getroffen ouderen niet nog langer in geldzorgen te laten zitten.
    Ik ben er echter van overtuigd dat de overheid hier willens en wetens te kwader trouw is, In het huidige stelsel kan de overheid al 44 miljard verdienen door nu te indexeren en inhaalindexeren, terwijl ze zelf een gat van 20 miljard op hun begroting hebben. Zie https://breedprotesttegendepensioenroof.nl/kaag.html
    Wie weigert en nu 44 miljard? Alleen iemand die gaat voor de volle 2000 miljard. Al ons zelfgespaarde geld en het rendement erop van gemiddeld 7%.

  8. HJ van der Veer schreef:

    Helaas luistert er geen hond meer in Den Haag. Koolmees heeft zijn stinkei gelegd is heeft lachend aan zijn stutten getrokken.

    • M. Ginkel schreef:

      Koolmees komt op zeker moment wel weer bovendrijven geniet momenteel van zijn riante wachtgeld maar komt of bij Netspar of een verzekerings maatschappij maar wacht gewoon tot het hele pensioenellende ofwel afgeschoten wordt of door beide kamers is.

      • J. van Pelt schreef:

        Koolmees zijn toekomst is al lang veilig gesteld, net als die van de overige politici die voor het nieuwe pensioenstelsel stemmen.

Geef een reactie