Dans rond de pensioenmiljarden (dossier)

Een aantal jaren geleden raakte ik als journalist betrokken bij de pensioendiscussie, kort nadat nieuwe pensioenregels waren geïntroduceerd. De pensioenregels die door De Nederlandsche Bank waren ontwikkeld hadden tot gevolg dat de opgepotte pensioenreserve toenam van ongeveer 600  miljard (2008) euro tot bijna 1900 miljard (2022), in zo’n veertien jaar tijd. Die spaarpot explodeerde, maar de gepensioneerden (en ook toekomstig gepensioneerden) merkten daar niets van: hun pensioenen worden al jaren niet aangepast aan de prijsstijging en werden soms zelfs verlaagd. Sommige gepensioneerden leverden zo ruim twintig procent aan koopkracht in, bij elkaar opgeteld soms bedragen van 20.000 euro en meer. Wat wel steeg waren de salarissen bij de pensioenfondsen en pensioenuitvoerders.

Onrechtvaardig

Seniorenorganisaties attendeerden me op de grote onrechtvaardigheden en verbaasden er zich over dat er in de politiek en de media nauwelijks aandacht bestond voor dit dossier. Ik vroeg me af of ze met hun geklaag niet overdreven. Nederlandse ouderen immers behoren tot de meest welvarende ter wereld. Dat is ook zo. In de loop van de tijd groeide het besef dat dit geen argument kan zijn om ze het geld te onthouden, waar ze vaak vijfenveertig jaar lang zelf voor hebben gespaard. Als je duizend euro op de bank zet, neem je er ook geen genoegen mee dat je maar achthonderd euro terugkrijgt omdat het de bank toevallig beter uitkomt. En los daarvan: het gemiddelde aanvullende pensioen bedraagt zo’n 700 euro. Voor veel gepensioneerden is dat het maandelijkse leefgeld. Hun AOW gaat op aan vaste lasten die bovendien de afgelopen maanden zijn geëxplodeerd. Van die 700 euro moeten ze eten, de stijgende zorgkosten betalen en zin geven aan de laatste levensfase, hoe je het ook wendt of keert: geen vetpot.

Het beleid rond de pensioenen wordt door sommige critici gezien als onteigening van bezit, niet alleen van de huidige ouderen maar ook van mensen die nog aan het werk zijn. Ook hun toekomstige pensioenaanspraken verwateren. Ze zullen aan het eind van hun werkzame leven minder krijgen dan waar ze nu op rekenen. De Nederlandsche Bank wijst de kritiek op dit beleid af. ‘De besluiten daarover zijn democratisch genomen’, zegt de top. Dat klopt. Maar de regels die DNB bedacht zijn zo ingewikkeld dat weinigen ze begrijpen. Politici volgden blind de adviezen van de deskundigen en waar twijfel ontstond werd die met sterke fractiediscipline onderdrukt.

Fouten

Wat ook steeds duidelijker wordt: in het rekenmodel dat DNB bedacht zitten fouten ingebakken, maar bij het erkennen van die fouten zit het eigen prestige De Nederlandsche Bank ernstig in de weg. Er komt nu een nieuw pensioenstelsel. Het is zo mogelijk nog ingewikkelder. In dit nieuwe stelsel gaan de pensioenen meebewegen met de economische ontwikkelingen. Als het erop aankomt zal het straks mogelijk zijn dat pensioenen met 10 procent of meer dalen als de omstandigheden tegenvallen. Niemand weet hoe de omzetting van het oude pensioen naar het nieuwe zal verlopen, maar steeds meer critici voorzien een chaos, vergelijkbaar met de toeslagenaffaire.

Columns

Hierbij een overzicht van de columns die ik over dit onderwerp schreef. Ze geven mijn visie op dit thema weer, zoals die in de loop van de jaren is ontstaan, mede op basis van gesprekken met een groot aantal deskundigen, waarbij ik vooral probeerde te begrijpen wie welke rol speelt en welke motieven in het geding zijn. Mijn columns zijn kritisch op het beleid van DNB dat ik na al die jaren nog steeds niet begrijp. Misschien zoek ik naar een logica die er niet is. De visie van DNB laat ik buiten mijn beschouwing, omdat die in de media aanvankelijk dominant aanwezig was en de kritiek op de DNB nauwelijks de reguliere krantenkolommen bereikte, hooguit de ingezonden brieven rubrieken. In de loop van de tijd is dat beeld enigszins hersteld en hebben ook de grote media meer oog gekregen voor de groeiende kritiek op het beleid van DNB. Wie onvolkomenheden ontdekt in mijn columns heeft het recht om daarop een reactie te schrijven.

Ombouwen pensioen: voor 1 miljoen medewerkers een jaar lang werk (8 juli 2022)

Pensioenen: fooi nu, klappen straks (5 juli 2022)

Het nieuwe pensioenstelsel is een Porsche die niet kan rijden (29 juni 2022)

Senioren zijn te lief in de pensioendiscussie (4 juni 2022)

Nieuw pensioenstelsel is als schieten op de kermis, het kan goed en het kan fout gaan (2 juni 2022)

Medialogica: hoe de pensioenleugen voortleeft (16 april 2021)

Pensioendiscussie: broeden op windeieren (10 juli 2020)

Grootste succes van het pensioenakkoord: onderhandelaars hebben hun hachje gered (6 juli 2020)

Een ding is zeker rond het pensioenakkoord; alles wordt onzeker (18 juni 2020)

Tragikomedie rond de pensioenen nadert zijn eind (11 juni 2020)

Coronavirus vreet pensioenvermogen op (16 maart 2020)

Pensioendiscussie en framing (28 februari 2020)

Breng de objectiviteit terug in het (pensioen)debat (26 oktober 2019)

In het pensioendebat worden politieke standpunten vermomd als wetenschap (21 oktober 2019)

Pensioengate: ego’s staan oplossing in de weg (02) (18 oktober 2019)

DNB is in de pensioendiscussie zo hard als graniet (1) (10 oktober 2019)

Pensioengate; hoe de hazen lopen (28 september 2019)

Waarom zit het kabinet bovenop de pensioenmiljarden? (17 september 2019)

Angst voor De Nederlandsche Bank kleurt discussie over pensioenen (14 augustus 2019)

Pensioendiscussie giftig dossier (30 juli 2019)

‘Kabinet doet in de pensioendiscussie aan misleiding’ (19 februarii 2019)

Pensioenbestuurders denken aan hun eigen hachje (16 september 2017)

Begrijpelijke informatie over pensioendiscussie (10 september 2017)

Framing; CBS zet ouderen neer als potverteerder (7 maart 2017)

Hoe de sloop van ons pensioen zich voltrekt (7 februari 2015)

Zie ook deze uitzending van Zwarte Zwanen (28 juni 2022)

Zwarte Zwanen (5 juli 2022)

Pensioendiscussie; het gegoochel met cijfers (19 september 2022)

Elkaar matsen heeft een nieuwe naam: netwerkcorruptie (26 september 2022)

 

 

 

10 reacties op “Dans rond de pensioenmiljarden (dossier)
  1. Arnoud W Bosch schreef:

    Als de leugen regeert dan worden de pensioenen verlaagd.
    Zie de motivatie op;
    http://www.AlsDeLeugenRegeert.nl

  2. Hans Warmenhoven schreef:

    Knot loopt aan de leiband van de vvd. Zou me niets verbazen als er ex politici/vvd in een adviesfunctie of lobbyrol de sluizen open zetten.
    Naast deze miljarden ook onze “eindelijk afgeloste woningen” overboeken naar box 3 om ons verder te plukken.

  3. Hans Warmenhoven schreef:

    Knot spint er garen bij evenals de toetsing van bestuurders die een veelvoud van zijn €400k wegtikken. De 2e kmr is bij het gegeven van de coalitie al bijvoorbaat lamgelegd. Te weinig kennis. En Koolmees bevestigd eea in de uitzending van zwarte zwanen. De belangen van enkelen prevaleren boven die van de massa! Over 5 jr een nieuwe enquêtecommissie. Ondertussen kunnen we fluiten naar onze eigen pensioenen.

    • Rien schreef:

      Het wordt echt hoog tijd dat ALLE GEPENSIONEERDEN in strijd komen over ons pensioen.DNB olv, van Knot heeft de pensioenpot gewoon in beslag genomen.Hij zou het wel eventjes regelen.Rutte heeft er ook jaren aan gewerkt,hetzij achter de schermen,om ons pensioengeld af te pakken.Waarom heeft Jetta Klijnsma .toenmalig staatssecretaris enkele jaren terug de pensioenoverdracht ondertekend in Brussel????? Enkele dagen later was zij opeens geen staatsseretaris meer,maar commissaris van de koning in Drenthe.
      Dit ruikt gewoon naar mafiapraktijken.

  4. Hans Warmenhoven schreef:

    De waarheid ligt altijd in het midden, een 2e kmr met een coalitie die onder invloed van de lobby en kadaverdiscipline met de kleinst mogelijke meerderheid een verdriet van de samenleving er doorheen drukt. Zij hebben er zelf geen last van als je een goudgerant staatspensioen gaat genieten.

  5. Hans Schipper schreef:

    In de Pensioenwet staat (art 126) dat de verplichtingen (naar de toekomst) bepaald moeten worden op grond van marktwaardering. Daar heeft de Nederlandsche Bank op eigen initiatief marktrente van gemaakt. Marktwaardering is iets anders dan marktrente. Dus DNB handelt in strijd met wat de wetgever aangeeft c.q. geeft op z’n minst een merkwaardige uitleg aan art 126. Er wordt verder klakkeloos aangenomen dat DNB dat zomaar mag voorschrijven. Dat is niet zo. De DNB heeft juist tot taak om de handhaving van de wetgeving te controleren. Maar niet om een eigen uitleg te geven aan het artikel. Willens en wetens worden miljoenen pensioengerechtigden daardoor ernstig benadeeld en beroofd van een deel van hun pensioen. Je mag verwachten dat de toezichthouder uitgaat van hetgeen de wetgever voorschrijft. Waarom gebeurt dit niet? Waarom spreekt de volksvertegenwoordiging zich hier niet over uit?

  6. Ferd Claassen schreef:

    Recent reageerde de directeur toezicht van DNB in de Volkskrant nog op de discussie met de mededeling dat de risicovrije rente nu eenmaal de maatstaf is in de financiële wereld. Waarom die maatstaf bij de berekening van de verplichtingen van pensioenfondsen dan ook passend is vermeldt zij er niet bij. Dat blijft gissen dus hoewel vele deskundigen deze rekenrente een denkfout hebben genoemd of anderszins aangetoond hebben dat deze niet past. Díé discussie wordt dus gewoon volledig genegeerd.

    • Frits de Jong schreef:

      Ik mis Jantje die gewoon hardop roept: “Die keizer die jullie zo staan te bewonderen om zijn mooie kleren heeft geen droge draad aan zijn reet”.

    • Dirk schreef:

      DNB wil de pensioenpot zo gevuld mogelijk houden aangezien dit megabedrag mooi helpt om onze AAA-status te behouden en ons in de top 10 plaatst van economisch best presterende landen wereldwijd….

Geef een reactie