Dag Eva

Met het risico dat ik ten prooi val aan de boosheid van mensen die haar overstap van de NPO naar RTL een daad van verraad vinden, voer ik hier toch een pleidooi voor Eva Jinek. Eerder schreef ik dat Eva zich de afgelopen jaren in mijn visie tot een van de beste interviewers van de publieke omroep heeft ontwikkeld. Ze is onderkoeld, ze brengt eigenheid, ze heeft een agenda waarop onderwerpen en opvattingen voorkomen die je bij  andere journalistieke programma’s niet tegenkomt. Ze is humoristisch, empathisch, doorgaans kritisch. En ja: ze heeft ook minder goede eigenschappen. Haar adoratie voor Hillery Clinton past niet in een traditie van onafhankelijke, nieuwsgierige journalistiek. Ze praat soms door de gasten heen. Maar vooral als het ministers betreft heeft ze daar ook reden voor. Ze luistert –net als ik- niet graag naar grijsgedraaide platen. Soms ook laat ze zich meevoeren door haar enthousiasme. Als ze met collega’s aan tafel zit wordt het vaak een coterietje waar ik als kijker geen deel meer van uitmaak. Maar bovenal: Eva is goed.

Ze is een merk

Eva heeft zich ontwikkeld tot een merk en dan maakt het niet zoveel meer uit op welk platform je uitzendt. Op social media treft haar het verwijt dat ze voor het grote geld kiest. Ik kan niet in haar hoofd kijken, dus ik ken haar motieven niet. Ze heeft de ambitie om met een platform voor jonge vrouwen te starten. Daar geloof ik wel in: een platform met goede informatie, dat alle oude en nieuwe media met elkaar verbindt. Maar daar zeg ik wat: met goede informatie. Dan bedoel ik, journalistiek, onafhankelijk, kritisch, maatschappelijk geëngageerd. Weg van de routinegasten die nu avond aan avond de praatshows troubleren. Als Eva, Linda wil worden dan is dat verspild talent. We hebben Linda al: frivool, gezellig, professioneel, onze nationale vriendin. Goed, maar bovenal lichtvoetig. Laat Eva zich ontwikkelen tot de nieuwe David Letterman, Jay Leno of Barbara Walters dan zou dat een verrijking voor de journalistiek zijn. Nee, doe toch maar niet: blijf jezelf en breng dat tot grote hoogte. Als geen ander is ze in staat om jong en oud te verbinden. Ik hoop dat Eva deze koers gaat varen, daar een succes van maakt en dat ze de eerste presentatrice wordt die die eeuwige grijns van Mark Ruttes gezicht krijgt waarachter hij alle relevante vragen stuk lacht, want dan was elke belastingcent goed geïnvesteerd en mag ze er zelf wat aan overhouden.

De publieke omroep maakte haar groot

En ja: het is jammer dat de NPO Eva niet aan zich heeft kunnen binden. De publieke omroep heeft haar grootgemaakt, zei een van de bestuurders van de publieke omroep. Het is de vraag of dat zo is. Wie met programmamakers praat krijgt een heel andere indruk. Ze staan onder permanente druk om te presteren (=kijkcijfers), hun vaak goede ideeën worden afgetoetst omdat ze niet in de strakke programmavisie passen, er wordt eindeloos met hun programma’s geschoven totdat ze kapot geschematiseerd zijn, sommige –nu succesvolle programma’s- haalden alleen de eindstreep omdat goedwillende omroepdirecteuren zeurden en zanikten om een plek in het schema en daar uit eigen verenigingsmiddelen nog een berg geld bij moesten doen om de zendermanagers te verleiden. Ik bedoel overigens niet dat ze dat in eigen zak staken.

Veel programmamakers zijn niet zo blij

Vooral de journalisten bij de publieke omroep klagen steen en been: hun budgetten voor bv onderzoeksjournalistiek zijn gedaald, de prestatiedruk wordt steeds groter. Ik verzin het niet; ik hoorde het onlangs op een bijeenkomst van journalisten waarop de topvrouw van de publieke omroep Shula Rijxman ontbrak, die kort daarvoor op een persconferentie nog had geroepen dat ze ‘zoveel van haar programmamakers hield’. Die liefde voor programmamakers is wel nadrukkelijk gekoppeld aan succes, zo lijkt. Echte liefde loopt daarop ver vooruit.

Eva is chic. Ze realiseert zich heus wel dat ze haar succes kon bouwen op zendtijd van de NPO en op geld van de belastingbetaler. Ik ben benieuwd of ze ook de warmte heeft gevoeld die de NPO zegt uit te stralen naar zijn talent. Misschien ook niet. Dan heeft ze vooral leren vertrouwen op haar eigen kracht. Op die kracht drijft ze nu naar de commerciële omroep. Ik hoop van harte dat Eva daaraan geen concessies doet en omgekeerd dat het een eerste stap is naar journalistieke versterking van RTL.

Koester je talent

Tegen de publieke omroep zou ik willen zeggen: maak van je zwakte, een sterkte. Het is niet erg om met publiek geld talent te ontwikkelen dat daarna de commerciële wereld ingaat en daar (hopelijk) het kwaliteitsbewustzijn opkrikt. Dat lijkt me goed besteed belastinggeld. Accepteer dat je de kraamkamer voor jong talent bent. Maak er je corebusiness van. Omarm programmamakers als je dierbaarste bezit, geef vrij baan, steun ze, laat ze hun eigenheid ontdekken, stimuleer dat ze zich verschillend van elkaar ontwikkelen, stop ze niet in een mal, stel eisen aan ze, maar misbruik ze niet in rare formats,  wees lief, ook bij mislukkingen.

Dat alles vereist nog wel een cultuuromslagje, zo vrees ik.

TON VERLIND

foto: KRO-NCRV/Pim van Boesschoten

2 reacties op “Dag Eva
  1. Bart schreef:

    Ik vind het wel een goed punt en een uitstekend betoog. De publieke TV als leerorganisatie. Een besef dat mogelijk kan worden doorgetrokken naar dat publieke televisie EN onderwijs vergelijkbare functies hebben in de samenleving. Met vergelijkbare arbeidsomstandighen, arbeidsvoorwaarden, beloningen en status en regelgeving (waarom zou een onderwijzeres minder verdienen dan een talkshowhost, zolang zo nog in de ‘kraamkamer’ zit?). Ik dacht afgelopen week nog dat een (eerste experimentele) school en omroep hetzelfde gebouw kunnen delen, programmamakers en leerkrachten werken samen, inspireren elkaar, en ontwikkelen manieren van denken en doen die ze binnen hun eigen wereldje nooit zouden tegenkomen. Het doel is delen van kennis waar de samenleving wat aan heeft. De omroepmedewerkers dalen neer van de hoge ivoren toren en worden weer gewoon deel van de rest van de nuchtere wereld (waar gewerkt wordt, zoals een goede juf of meester op school). Integere, menselijke communicatie, kennis delen; zoals je dat mag verwachten van een ‘goede’ school (waarom zou je daar anders je kinderen naartoe sturen? Waarom je kinderen, je familie, vrienden, jezelf blootstellen aan TV dat dat niet nastreeft?)

    Uiteindelijk is het natuurlijk een hele eer als de publieke omroep net zo’n betrouwbaar, standvastig instituut wordt zoals scholen dat soms ook kunnen zijn. Waar leerkrachten functioneren die er hun hele leven al aan verbonden zijn. Met een grote ervaring en door de wol geverfde inzichten en passie zelfs en geestelijke gezondheid (die hen daartoe in staat heeft gesteld). Het eindeloos najagen van hogere salarisschalen is uiteindelijk voor niemand gezond. Zover is het misschien nog niet! Ter inspiratie luister ik in de auto regelmatig via de middengolf naar de radio. Daar gaat het soms nog echt ergens over!

  2. Marian Servaas schreef:

    Ik zal niet zeggen “de publieke omroep heeft haar groot gemaakt”. Wel heeft ze bij de publieke omroep de kans gekregen zich te ontwikkelen tot de interviewster die ze nu is. (tussen haakjes…. dat kritische valt nog wel mee… zou wat sterker naar voren mogen komen….)

    Je ‘hoopt’ nogal veel in je verhaal Ton. Ik help je hopen dat dit allemaal uitkomt. We hebben nogal wat mensen, afkomstig van de publieke omroep, zien afglijden tot het vaak oppervlakkige amusement van de commerciële omroep.

    We hoeven niet meer terug naar de verzuiling uit de 60-er en 70-er jaren van de vorige eeuw. Maar het vasthouden aan bepaalde principes zou ik bij een aantal interviewers/programmamakers toch graag terug willen zien.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*