Als Thierry Baudet iets een hoax noemt, klopt het dan ook?

De opwinding rond het klimaat is een hoax, net als het gedoe over de zure regen aan het begin van de tachtiger jaren, zei Forum voor Democratie-lijsttrekker Thierry Baudet in een van zijn televisieoptredens. Of de huidige klimaatdiscussie een hoax is zullen we pas over een aantal jaren weten, maar of het tumult over zure regen wel of niet terecht was valt gemakkelijker nu al te beoordelen. Babyboomers hebben –anders dan Thierry Baudet en zijn generatiegenoten- de gevolgen met eigen ogen kunnen zien. De Nederlandse bossen kwijnden langzaam weg. Zure regen tastte oude gebouwen en documenten aan. Het gevaar lijkt gekeerd. Dankzij goed beleid, zeggen veel instanties. Puur toeval, zeggen de klimaatsceptici. Ook als we niets gedaan hadden, zou het probleem zich vanzelf opgelost hebben. Hier eerst een paar feiten op een rij.

Dode vissen

De discussie over de zure regen begon in de zeventiger jaren. Toen kwamen uit Scandinavië de eerste berichten over verzuurde meren met massa’s dode vissen. De allereerste berichten dateren uit de vijftiger en zestiger jaren. De Duitse bodemkundige Bernhard Ulrich sloeg in 1980 alarm. Duizenden hectare bos in Europa dreigden te verdwijnen als gevolg van zure regen, zo meldde hij

De discussie over dit probleem –hoewel gecompliceerd en met veel open vragen over oorzaak en gevolg- kreeg in het publieke debat betekenis toen werd voorspeld dat een ‘ecologisch Hiroshima’ dreigde en in Duitsland bosdeskundigen de term ‘Waldsterben’ introduceerden. Ze voorspelden binnen 5 jaar de ondergang van grote bosgebieden.

Bioloog Jan Roelofs maakte in het blad ‘Natuur en Milieu’ melding van het feit dat ook in Nederland veel oppervlaktewater verzuurd was door zwavelzuur. Daarna ontwikkelde zure regen zich tot een belangrijk politiek item. Uit onderzoek bleek dat een aanzienlijk deel van de Nederlandse bossen niet vitaal was. Als belangrijkste oorzaak werd de luchtverontreiniging aangewezen. Ook de Nederlandse milieubeweging voorspelde in felle bewoordingen de ondergang van onze natuur. Zure regen werd o.m. veroorzaakt door de uitstoot van zwaveldioxide van bruinkoolcentrales, raffinaderijen en het verkeer. Het grootste deel van de zwaveldioxide in Nederland kwam uit het buitenland, omgekeerd ging 70% van de Nederlandse uitstoot weer naar het buitenland. Het betekent dat we voor 1/3 deel van de verontreiniging zelf oorzaak waren.

Halverwege de tachtiger jaren werd besloten dat de uitstoot van zwaveldioxide in Nederland met 70% gereduceerd moest worden. De hoeveelheid stikstofoxide moest met 30% terug en de ammoniakuitstoot moest in 2000 met de helft verminderd zijn. Om dit te realiseren ging de stroomprijs omhoog. Auto’s gingen op loodvrije benzine rijden en kregen katalysatoren. De intensieve veehouderij moest de uitstoot van ammoniak beperken, o.a. door een andere manier van mestverwerking.

De uitstoot van zwaveldioxide daalde daarna aanzienlijk. Dat kwam ook omdat na de val van de muur in 1989 de zware industrie uit Oost-Europa verdween of aan strenge regels gebonden werd en heel Nederland was overgeschakeld op aardgas.

Boeren

Omdat de boeren niet wilden geloven dat er een verband bestond tussen luchtverontreiniging/zure regen en mest, bouwden deskundigen op verschillende locaties in Nederlandse bossen een dak om ammoniak uit de lucht op te vangen. De kwaliteit van de bomen en de bodem onder dat dak verbeterde binnen een jaar aanzienlijk.

Geen hoax

Het probleem van de zure regen c.q. de bodemverontreiniging is minder groot geworden, maar nog niet opgelost. Zure regen is niet zozeer verdwenen, zegt milieudeskundige Ed Buijsman (publicatie december 2008), maar de ernst ervan wordt tegenwoordig minder hoog ingeschat dan vroeger. Journalist en filosoof Jaffe Vink wees er in het dagblad Trouw op dat de voorspelling van de totale ondergang van de Nederlandse bossen niet is uitgekomen. Daar heeft hij gelijk in. Politici bliezen –zoals vaak- hoog van de toren. De inspanningen om te komen tot emissiereducties hebben in de visie van Ed Buijsman de situatie wel degelijk verbeterd. Bodemverzuring gaat nog steeds door, maar de kwetsbaarheid van bossen en meren is inmiddels minder groot. Toch gaat de diversiteit van bossen nog steeds achteruit.

Alarmberichten overdreven

De alarmberichten over de verdwijnende bossen in de tachtiger jaren waren niet altijd overtuigend onderbouwd en daarom mogelijk overdreven. De overheidsmaatregelen om de verzuring tegen te gaan hebben er volgens deskundigen toe bijgedragen dat het doemscenario van massale bossterfte niet is uitgekomen. Dat de ‘zure regen’ geen item meer is heeft niet zozeer te maken met het feit dat het probleem van de verontreiniging volledig is opgelost, maar omdat het in de publieke opinie inmiddels anders wordt gewaardeerd en ook omdat de autoriteiten er niet meer zo’n belang aan lijken te hechten. ‘De zure regen was zeker geen hype’, concludeert Ed Buijsman in zijn uitvoerige beschouwing. Loos alarm of -erger- een hoax (verzonnen verhaal); nee. Overdreven paniek; ja.

TON VERLIND

 

met dank aan: Andere Tijden, Wikipedia, Studium, e.a.

4 reacties op “Als Thierry Baudet iets een hoax noemt, klopt het dan ook?
  1. Gijs Konings schreef:

    Hoax of niet? Is dat de vraag? Welke partij gaat in een campagne zorgvuldig om met feiten, laat staan met ontwikkelingen? Mijn oom Albert schreef vele decennia terug al een visie op dit soort problematiek: “Probleme kann man niemals mit der gleichen Denkweise lösen, durch die sie entstanden sind. Vind ik zelf wel iets om in dit kader over na te denken.

  2. Rinus van Weert schreef:

    Ik kan het goeddeels met de heer Claassen eens zijn. Echter met één belangrijke kanttekening. Het is juist de wetenschap die zoveel verwarring zaait. Het is juist de wetenschap (en dat is de wetenschap eigen) die het onderling niet eens lijkt te kunnen worden over wat de klimaatverandering (zo die al plaats vindt, wetenschap?) veroorzaakt, en welke invloed de mens daarop heeft. Is het niet de wetenschap die onderling kissebist over de juiste toepassing van statistische methoden? Om maar een voorbeeld te noemen.
    Het zou een groot goed zijn als de wetenschap eerst eens tot een consensus komt over wat nou werkelijk het klimaat beïnvloedt.

  3. Ferd Claassen schreef:

    De klimaatdiscussie is deels gebaseerd op feiten, maar ook veel op aannamen. Dat komt omdat veel onderzoek nodig is om alle effecten te onderzoeken. Zoals in zoveel gevallen zijn het de roeptoeters die het meeste lawaai maken en de meeste aandacht krijgen. De hoop is dat er op basis van de feiten effectief beleid gemaakt gaat worden en de aannames én openstaande vragen zorgvuldig(er) onderzocht gaan worden.
    Ik heb daarbij hogere verwachtingen van de wetenschap dan van de politiek.
    Daar moet je je altijd afvragen of ze ook werkelijk het klimaat bedoelen of dat ze alleen maar op effect sorteren om kiezers te winnen uit zijn. Het motto is dus: luister goed, maar denk vooral ook zelf goed na!

  4. HJ van der Veer schreef:

    gestudeerd, maar ongeletterd, ik hoor hier de generatie Baudet.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*