Jeugdjournaal doet niet mee aan nieuws-obesitas.

IMG_2157In De Volkskrant van vandaag (30 november 2015) vinden we de “handleiding”, die de redactie van het NPO Jeugdjournaal hanteert bij de selectie van nieuws voor kinderen. Ik vat hem hieronder in hoofdlijnen samen, want je zou je kunnen afvragen waarom die regels niet tot algemeen principe van publieke journalistiek verklaard zouden kunnen worden. Kern van de Jeugdjournaalregels: we willen niet bijdragen aan paniek of overdrijving, het gaat ons om de feiten, niet om geruchten. De redactie kiest dus bewust voor het bestrijden van de nieuws-obesitas: het dagelijkse volpompen van kijkers- en luisteraars met nieuws dat vaak in de overtreffende trap wordt gepresenteerd om de consument nog te bereiken of om het van de concurrentie te winnen.

De begrippen die centraal staan bij het Jeugdjournaal: zorgvuldigheid, respect voor de feiten, vermijden van speculaties, zorgvuldige keuze van beelden, vermijden van paniek, geruststellen waar mogelijk door de omstandigheden (context) goed uit te leggen en het vermijden van spectaculaire beelden als die niet wezenlijk iets bijdragen aan een goed begrip van het nieuws.

Bij afgrijselijk nieuws gaan de oren en ogen dicht

Deze leidraad van Het Jeugdournaal gaat ervan uit dat kinderen sommige nieuwsfeiten in hun naakte waarheid niet kunnen verwerken. Dat geldt voor volwassenen evenzeer: als nieuws te gruwelijk is om het te bevatten, gaan ogen en oren dicht en werkt de berichtgeving contraproductief.Natuurlijk is er een boeiende discussie te voeren over de vraag welke beelden wel en niet functioneel zijn. Omdat er bijna onbeperkte zendtijd beschikbaar is, zijn nieuwszenders  bij calamiteiten fulltime in de lucht. Er begint langzaam aan twijfel te ontstaan over bijvoorbeeld de effectiviteit van de eindeloze herhaling van afschrikwekkende beelden, maar ook zie je dat de grens tussen gerucht, speculatie en feit  meer en meer verdwijnt, ook bij de kwaliteitsmedia.

Hieronder de 7 gulden regels van Het Jeugdjournaal.

  1. Het gesprek van de dag

Het Jeugdjournaal doseert het nieuws, zodat kinderen in staat zijn om het tot zich te nemen en het een plek te geven.

  1. Geen paniek

Heftige beelden die het paniekgevoel voeden worden vermeden. Er vindt een zorgvuldige selectie plaats. Feiten zijn heilig, geruchtvorming wordt vermeden.

  1. Eigen verslaggever

Het Jeugdjournaal kiest een eigen invalshoek, eindigt een reportage positief en probeert lichtpuntjes te vinden. ( “het zoeken naar de bloemetjes op de vuilnisbelt”).

  1. Informatie weglaten

Het Jeugdjournaal kiest er voor om “sappige” details te vermijden en gebruikte bv bij de aanslag in Parijs bewust niet de term “oorlog” die premier Mark Rutte in een van zijn toespraken bezigde. Kinderen kunnen zo’n term niet plaatsen. Overigens bleek, dat volwassen kijkers daar ook moeite mee hebben. Zwaarbeladen termen zijn bij het Jeugdjournaal verboden, tenzij die functioneel zijn en er voldoende tijd is om de context te schetsen.

  1. Kinderen geruststellen

Het nieuws wordt niet mooier voorgesteld dan het is, maar ook niet slechter. De redactie probeert kijkers gerust te stellen door een goed uitleg van het nieuws en de omstandigheden. Het nieuws wordt in een context geplaatst.

  1. Een uitlaatklep.

Het is belangrijk, dat kijkers kunnen reageren op het nieuws. Erover praten geeft ze de gelegenheid om alarmerend nieuws de juiste plek te geven.

  1. Positief eindigen

Het Jeugdjournaal kiest bewust voor het brengen van positief nieuws en eindigt daarmee.

 

TON VERLIND

2 reacties op “Jeugdjournaal doet niet mee aan nieuws-obesitas.
  1. Hans Izaak Kriek schreef:

    Hoi Ton, er is hoop in bange dagen. Deze nieuwe lichting zal straks de burelen bij de publieke gaan vullen. Met deze opvoeding en instelling krijgen we andere en betere items voorgeschoteld. Het huidige hijgerige stramien voor ‘internet first’ zonder een behoorlijke voorbereiding en checken van bronnen, zou wat mij betreft vandaag nog moeten worden geschrapt. Journalisten die social media gebruiken als bron, weten maar al te goed, dat dit vaak niet de juiste bronnen zijn. Jan en alleman gebruikt het zonder te beseffen hoe media werken.

    Collegiale groet,

    Hans Izaak

  2. Jan Goeijenbier schreef:

    Ha Ton,

    Dank. Er is veel te zeggen voor deze 7 gulden regels. Niet alleen voor gebruik door andere ‘massamedia’. Sinds de overvloedige aanwezigheid en invloed van sociale media, zou elke afzender van ‘nieuws'(feiten) en ‘opvattingen’ (duidingen) zich aan dergelijke gulden regels moeten houden.

    Groeten,

    Jan

Geef een reactie