Mediagekte rond de griep

Het kan zijn dat schijn bedriegt, maar ik meen in de pers een zekere opluchting te bespeuren nu er in Nederland eindelijk een slachtoffer aan de Mexicaanse griep is overleden. Niets is erger dan maandenlang een ramp voorspellen, die maar niet komen wil. En daarin zijn we tegenwoordig heel goed: het voorspellen van rampspoed die maar niet wil indalen. Zo was het met de milleniumhype, de vogelpest en trouwens ook met de voorspelde communistische overheersing. Vooral voor Ab Osterhaus hangt veel af van het gedrag van het Mexicaanse virus, nu hij –hoewel sympathiek en ingetogen- via de televisie al maandenlang de ondergang van de westerse beschaving voorspelt. Althans: dat gevoel krijg je.

Donderwolken

Sinds Osterhaus niet is weg te branden bij Netwerk, Nova, Pauw en Witteman heb ik een derde wereldoorlog-gevoel. Mijn zomerplezier wordt danig verpest door de grauwe donderwolk die nu al maandenlang vanuit Mexico op weg is naar ’t Gooi. “Ik ga hamsteren”, zei pas iemand tegen mij, nadat hij op het journaal zojuist had gehoord, dat eenderde van de Nederlanders behoorlijk ziek kan worden en vitale diensten als energie, water, openbaar vervoer en ziekenhuizen door het oprukkende Mexicaanse varkensvirus  in gevaar kunnen komen. Ik schrijf er inderdaad badinerend over, omdat de informatievoorziening rond dit onderwerp zo ongelooflijk slecht is, dat je het ergste moet vrezen als onze beschaafde westerse wereld ooit nog eens écht door een ramp getroffen wordt.

Journalisten hollen kritiekloos achter Ab aan

Mijn bezwaar? Het verloop van de teneur in de totaal kritiekloze berichtgeving. Eerst werd ons de ondergang voorspeld, later werd het nieuws genuanceerd. Eerst werd de indruk gewekt, dat het abnormaal is dat mensen als gevolg van griep overlijden. Later werd duidelijk, dat er elk jaar ook gewoon door de Nederlandse griep heel wat mensen om het leven komen. Eerst werd de indruk gewekt, dat we allemaal potentiële slachtoffers zijn. Langzaam werd duidelijk, dat de risicogroep tussen de 17 en 35 ligt. Over de hele wereld zijn mensen zonder publicitair tegenpruttelen in quarantaine geplaatst voor een virus dat uiteindelijk nog geen deuk in een pakje boter lijkt te kunnen slaan. Er zijn door minister Klink 32 miljoen prikjes gekocht, waarvan de risico’s misschien wel groter zijn dan van het krijgen van de Mexicaanse griep. Er is immers geen tijd om aan een goede risicoanalyse te doen.

Alle nieuws wordt goedgerekend

Ik leef erg mee met het eerste slachtoffer van de Mexicaanse griep in Nederland, maar met een loep heb ik tussen de regels door in de nieuwsvoorziening moeten zoeken naar de achtergronden van dit ziektegeval. Het betreft een jonge Nederlander die al ernstig ziek was met een geringe weerstand tegen welk virus dan ook. Journalisten buitelen bij het melden van dit eerste sterfgeval zó over elkaar heen, dat ze vergeten om me al deze omstandigheden te melden, terwijl die informatie toch belangrijk is voor nieuwsconsumenten om voor zichzelf goede inschattingen te kunnen maken.

Hebben we in Nederland maar 1 virusdeskundige?

Ook het optreden van Ab Osterhaus is rijp voor kritiek. Ik zie die man veel te vaak op de televisie, met steeds hetzelfde verhaal, dat overigens in ernst een glijdende schaal naar beneden vertoont. Hebben we in Nederland maar 1 griepdeskundige? Ab is een wetenschapper aan het eind van zijn wetenschappelijke lifecycle.  Hij heeft er een levenstaak van gemaakt om te voorspellen, dat de wereld ooit getroffen zal worden door een pandemie en ongetwijfeld droomt hij ervan vóór zijn pensionering gelijk te krijgen. Niets ten nadele van Ab. Ik twijfel niet aan zijn deskundigheid, maar het is wel kwalijk dat de hele Nederlandse nieuwsvoorziening rond dit dramatische onderwerp goeddeels wordt gebaseerd op de visie van één man.

Let op de koersen van de farmaceutische industrie

Mondjesmaat komen nu ook andere deskundigen aan het woord. Voorzichtig verheffen ze hun hoofd boven het maaiveld, in de hoop niet omver geschoten te worden. Ze vertellen ons, dat we misschien wel erg hysterisch reageren op een normaal natuurverschijnsel. Niet dit griepvirus bedreigt onze gezondheid. Maar het virus van de eagerness: de behoefte om te scoren, krantenkolommen en televisiezendtijd te vullen, ego’s op te vijzelen, daadkracht te simuleren en misschien is er hier en daar ook nog een commercieel conglomeraat aan de horizon te ontwaren waar handenwrijvend en gul de kassaladen opengezet worden, zodat op de golven van deze aangeprate angst, de euro’s straks het fabriekterrein zullen binnenrollen. Mijn advies aan de lezer dezes: let behalve op het aantal ziektegevallen ook op de winstcijfers van de farmaceutische industrie. Die zouden het aantal fatale griepgevallen de komende maanden wel eens verre kunnen overtreffen. En voor Ab is het fijn dat de Mexicaanse griep hem zijn felbegeerde plek in de geschiedenis geeft.  

Ton Verlind