Katholieke levensstijl is crisisproof

Ik heb de afgelopen 3 maanden heel wat katholieke scholen bezocht, op zoek naar een antwoord op de vraag of de katholieke identiteit nog wat voorstelt. Het was een boeiende tocht, waarvan de resultaten te zien zijn in de documentaire "Kiezen en delen" over de kracht van katholiek onderwijs. Mijn rondgang leidde tot de overtuiging, dat katholieke scholen potentieel een ijzersterk merk in handen hebben. Het is zogezegd Obama-proof: het voldoet in principe aan de eisen van deze tijd.  Katholiek onderwijs is om een groot aantal redenen sympathiek én goed onderwijs. Het is niet normatief en regelzuchtig en geeft ook bij leerlingen een grote plek aan de eigen verantwoordelijkheid. Het is zogezegd toekomstproof.

Het goede leven

Alle ruimte dus voor zelfontplooiing, maar zonder te vervallen in de ziekte van deze tijd: het polder-egocentrisme.  Daartegen heeft de katholieke identiteit een aantal probate medicijnen: solidariteit, gemeenschapszin, saamhorigheid, een open attitude naar mensen met een andere levensovertuiging, de kwaliteit om bruggen te bouwen. Bovendien mag in deze katholieke visie het streven naar efficiency, het persoonlijke geluk niet in de weg staan en moeten alle kinderen een faire kans hebben om hun talenten te ontwikkelen, op welk niveau die ook liggen. Dat ziet er dus uit als een succesformule! 

Gebrek aan gevoel voor branding

Tóch zullen katholieke scholen het in de strijd om het beste Merk van Nederland niet winnen. De kracht van het katholieke merk (eigen verantwoordelijkheid én diversiteit)  is tevens de zwakte: de katholieke filialen, in het hele land zien er allemaal verschillend uit. Je kunt er dus –anders dan bij de Hema, kortgelede uitgeroepen tot een van de sterkste merken van Nederland- niet op vertrouwen, dat je in elke vestiging hetzelfde product, van dezelfde kwaliteit, tegen dezelfde prijs kunt kopen. Dat gebrek aan gevoel voor branding breekt de katholieke scholen lelijk op, want met een sterkere marketing zouden deze voortreffelijke identiteitsscholen veel meer nog dan nu het geval is, profiteren van de toenemende behoefte aan authenticiteit en het stiekem beleden gevoel dat er meer moet zijn tussen hemel en aarde: al die waarden die sinds de kredietcrisis aan betekenis hebben gewonnen.

Wel de lust, niet de plicht...

Een paar zaken hebben bij het maken indruk gemaakt. De passie van de leerkrachten die ik tegenkwam.  Maar ook de achteloosheid waarmee soms met identiteit werd omgesprongen. Om het wat provocerend te zeggen: de katholieke traditie wordt niet door álle,  zich katholiek noemende scholen royaal omarmd, maar de subsidiestroom die ermee verbonden is dan weer wel. Te vaak heb ik de afgelopen maanden ook ouders gesproken, die op zoek waren naar een school met meerwaarde en van representanten van die scholen te horen kregen dat ze zich géén zorgen hoefden te maken, omdat ze niet met de katholieke traditie "lastig" gevallen zouden worden, terwijl die ouders nou juist daarnaar op zoek waren!

Be good and tell it!

RTL Boulevard-presentator en katholiek Albert Verlinde zegt in de documentaire : Als je katholiek bent, moet je het laten zien. Anders moet je een openbare school worden. Dat is óók leuk, maar anders. Albert roept katholieken op om meer voor hun cultuurgoed op te komen . Hij verwijst naar de overtuigingskracht van de Islam, waarvan de aanhangers zich “op zijn zachtst gezegd soms nogal opdringerig manifesteren”.

En tv-presentatrice Anita Witzier, ouder van twee kinderen op een katholieke school, kan zich niet voorstellen dat haar kinderen opgroeien zónder religieuze kennis, “omdat onze cultuur doordrongen is van de christelijke waarden en je zonder kennis daarvan heel veel belangrijke ontwikkelingen niet kunt duiden”.

Bedrijfsconsulent Paul Kop vat het kernachtig samen:  "ik wil mijn kinderen niet zonder traditie laten opgroeien".

De documentaire "Kiezen en delen, de kracht van katholiek onderwijs" wordt woensdag 15 april door de besturenbonden KBO (basisonderwijs) en KBVO (beroeps- en voortgezetonderwijs) in Hilversum gepresenteerd en is daarna via deze organisaties te bestellen. Hij is bedoeld om de discussie over identiteit te voeden.  Die dag start tevens het Youtube-kanaal "Katholiek Onderwijs".

Zie ook de teaser van de documentaire op dit digitale kanaal : (klik hier)

Ton Verlind