BNR versus Radio 1

Meestal betreed je het sacrale Concertgebouw in Amsterdam alleen om naar verfijnde muziek te luisteren. Maar deze ochtend waren de jongens en meisjes van Business News Radio er op kosten van de ING-bank neergestreken om met een eloquent gezelschap onder leiding van BNR-anchor Bas van Werven het debat van Barack Obama en MCain van afgelopen nacht te evalueren als ware het een voetbalwedstrijd. Dat gebeurde met goede argumenten en vooral met de nodige dosis humor, de beste manier om ernstig nieuws nog enigszins behapbaar te houden.  Obama werd uitgeroepen als winnaar en meest geschikte toekomstige nieuwe president van de Verenigde Staten.

Weg met de borrelpraat

En marge sprak ik met BNR hoofdredacteur Paul van Gessel en ik complimenteerde hem met dit initiatief  en de kwaliteit die BNR zijn luisteraars biedt. De zender zit bovenop het nieuws, beschikt over een goed team van verslaggevers en presentatoren, stelt hoge eisen aan de kwaliteit van de gasten en je wordt tenminste niet platgebombardeerd met de borrelpraat die helaas in toenemende mate de programma’s van de publieke omroep teistert in een wanhopige poging om aansluiting te vinden bij het “gewone” volk, hetgeen overigens totaal mislukt. Die doelstelling wordt dus niét gerealiseerd, maar het nieuws wordt in dat streven wel steeds verder gedebiliseerd, zoals we afgelopen week konden merken tijdens de speciale thema-avond van Het Grote Geld.  Het was kinder-televisie. Aan deze aanpak ligt het misverstand ten grondslag, dat het marktaandeel verder zal stijgen, naarmate je steeds meer door je hurken zakt. Helaas is dit een misverstand, zoals uit de groei van de kwaliteitskranten blijkt.

Het verschil tussen onze nieuwszenders

Paul spoorde me aan om de verschillen te benoemen tussen BNR en Radio 1. Dat is nog niet zo’n simpele zaak, maar het lukt wel. Behalve kwaliteit en vakmanschap bespeur ik bij BNR een zekere blijmoedigheid. Ook al stort de wereld in elkaar, ze weten het nieuws immer met een humoristische kwinkslag te benaderen. In tijden van crisis is dat een goed medicijn om het aanbod aan rampeninformatie behapbaar te houden. Radio 1 daarentegen  is van een bloedstollend serieusheid. Je komt niet altijd de beste mensen tegen, maar vaak de toevallig beschikbare mensen

BNR houdt het gesundenes volksempfinden op gepaste afstand, bij Radio 1 is de vox populi tot kunst verheven. Hou daarmee op! Totaal oninteressant om voortdurend de mening te horen van mensen die wel van alles vinden, maar geen drie woorden achter elkaar kunnen lezen en dat verbergen achter een grote mond..

BNR wekt de indruk een leuk bedrijf te zijn, waar de medewerkers iets met elkaar delen. Radio 1 is een optelsom van kleuren, maar dat beoordeel ik niet negatief, omdat dit het kenmerk is van dit publieke bestel.

Bij BNR zie je een sterke focus op de wereld van de mannen, die onze samenleving de afgelopen weken door hun hebzucht bijna naar de ratsikidee hebben geholpen en bij Radio 1 zie je een grote mate van maatschappelijke betrokkenheid, die van een publieke omroep verwacht mag worden, maar het is een ratjetoe. De samenhang valt niet gemakkelijk te ontdekken, en de focus van onze nationale nieuwszender is onhelder.

Bovenal: BNR is van de 30-ers, de generatie die het gaat maken . Radio 1 is de zender van de 50-plussers en het slachtofferisme. Er is veel aandacht voor  de dingen die in sociaal opzicht mislopen. De compassie daarmee is niet altijd terecht. Zelden wordt iemand op het begaan van eigen stommiteiten kritisch, bestraffend of relativerend toegesproken. En in de inbelprogramma’s voor gewone luisteraars bestaat een gewillig en kritiekloos oor voor achterkamertjes-onzin. Erg confronterend is de zender überhaupt niet. Vaak denk ik: had nou nog even doorgevraagd!   

Denkend in deze sjablonen is BNR de zender van de sterken en (dus) de daders en Radio 1 die van de zwakken in de samenleving en  (dus) de slachtoffers.   Ik zeg dit niet met afkeuring, want het betekent dat  Radio 1 zich profileert ten opzichte van BNR en omgekeerd.

Het valt dus niet mee om aan te geven wie beter of slechter is. Ik hou het erop, dat beide zenders een belangrijke functie vervullen voor geheel verschillende groepen.  Ik heb ze even lief. Radio 1 zit in de auto onder knop 1, BNN onder 6. Tijdens het rijden schakel ik heen en weer en het moment van afhaken wordt bepaald  door de dip in het gesprek. Ik blijf hangen daar waar de inhoud, de interviewer, de gast of de werkstijl me raakt en vertrek als de aandacht verslapt. Voorlopig staat de stand op 30-60 in het voordeel van BNR. 30% van de tijd luister ik naar Radio 1, 60% van de tijd naar BNR.  Een jaartje geleden was het nog 100%  in het voordeel van onze nationale nieuwszender Radio 1, maar de overdreven aandacht voor sport heeft me in de handen gedreven van onze beursspecialisten. BNR heeft daarbij het geluk, dat het financiële nieuws qua spanning inmiddels de gemiddelde voetbalwedstrijd verre overtreft.

Ton Verlind