Kluitjesvoetbal in Den Haag

De journalistiek heeft het dezer dagen erg moeilijk met zichzelf. Ineens was daar schrijver en columnist Peter Middendorp, die als betrekkelijke buitenstaander een jaar lang rustig heeft rondgekeken in de omgeving van Het Binnenhof. Hij heeft er een groot aantal vermakelijke columns over geschreven, die nu zijn gebundeld in een aanbevelenswaardig boek, getiteld Lange Poten. Het is het adres waar het Haagse parlementaire perscentrum Nieuwspoort is gevestigd en een subtiele verwijzing naar de kritiekgevoeligheid van onze nieuwsgaarders. Nieuwspoort had ook gevestigd kunnen zijn aan het adres Lange Tenen.  De verleiding tot snelle conclusies na het lezen van het boek is groot, maar dat is te gemakkelijk. Er lopen in Den Haag naar verluidt zo´n 200 journalisten rond, die zich wegens gebrek aan belangrijk politiek nieuws (Nederland heeft nauwelijks echte problemen) bezighouden met het concipieren van hun eigen incidentjes. Het gaat vaak om niemendalletjes die tot grote proporties worden opgeblazen, omdat de kolommen nu eenmaal gevuld moeten worden. Sterker. Wie het hardste schreeuwt, trekt de meeste aandacht, verkoopt het meest en blijft het langst uit de rode cijfers.  Wie de krant leest heeft daardoor voortdurend het gevoel dat Den Haag en de samenleving in crises verkeren, terwijl daar in werkelijkheid niet zoveel van te merken is, als je gewoon over straat loopt

Horen, zien en zwijgen

Het is die wereld die Peter Middendorp op hilarische wijze beschrijft. Hij zal er in Den Haag weinig vrienden mee maken. En je moet natuurlijk ook wel door de overdrijving heen proberen te kijken. Een Binnenhof-watcher legde afgelopen weekend op de radio rustig uit, dat je bij debatten in de Tweede Kamer nog maar weinig journalisten tegenkomt, omdat ze die dank zij de moderne techniek gewoon via de televisie op hun redactie kunnen volgen. De wandelgangen zijn in zijn visie van onschatbaar belang, omdat daar de informatie wordt uitgewisseld, waardoor journalisten later belangrijke beslissingen in een juiste context weten te plaatsen. Het informele cultuurtje van journalistencafe Nieuwspoort (horen, zien en zwijgen) wordt door onze serieuze nieuwsbrengers omschreven als belangrijk voor de democratie, want hier kunnen journalisten, kamerleden en ministers in een ongedwongen sfeer met elkaar over belangrijke achtergronden spreken zonder er aan opgehangen te worden.

Peter Middendorp ziet in het feit, dat er zóveel journalisten in Den Haag rondlopen juist een bedreiging voor de onafhankelijke journalistiek. Daardoor kunnen politici selectief winkelen en vinden ze altijd wel iemand, waar ze hun strategische boodschap aan kwijt kunnen. Kortom: de ene helft van het Binnenhof wordt uitgespeeld tegen de andere helft. Het zijn niet de journalisten die kamerleden in hun binnenzak hebben, het zijn de politici die de journalisten in hun macht hebben, zo ongeveer luidt de conclusie van Middendorp. En zo kan het zijn dat vele krantenkolommen worden gevuld met nieuws, dat vooral voor journalisten en politici nog relevant is. Burgers houden zich met andere thema´s bezig.

Het Haagse journaille reageert een beetje zuurtjes op de waarnemingen van Middendorp. Natuurlijk klopt het wel een beetje, maar op hoofdlijnen heeft Middendorp het verkeerd gezien. Of toch niet?

Slow journalism

Met belangstelling volg ik dezer dagen de discussie over het embargo rond de Miljoenennota. De meeste media hebben hun handtekening gezet onder een overeenkomst met de RVD, dat ze niet voor een bepaald tijdstip uit de stukken zullen citeren. Maar NRC en Frits Wester hebben daar lak aan. Ze hebben die verklaring niet ondertekend en hebben de stukken vervolgens opgehaald bij overheidsdienaren die zo´n embargo eveneens onzin vinden. Volgens mij kan dat embargo opgeheven worden en hoeven al die hoofdredacties zich niet meer op te winden over het feit, dat ze links en rechts gepasseerd worden. Publiceer de stukken gewoon op dezelfde dag, dat ze aan de tweede kamer worden aangeboden. Dan lees ik al die prachtanalyses van die 200 journalisten in de week ná de derde dinsdag van september, inplaats van de week vóór de derde dinsdag van september. In het licht van de eeuwigheid maken die paar dagen voor mij als burger geen enkel verschil. Het is net als bij wild. Even laten besterven, dan komt de smaak veel beter tot zijn recht.

Ton Verlind