User Generated Content: meestal bagger

User Generated Content: een magisch woord, dat gouddelverskoorts oplevert en daaraan ook ten onder zal gaan. User Generated Content is het meest overschatte begrip van deze tijd. Veel grote bedrijven dromen ervan, dat burgers met hun zelfgemaakte filmpjes hun sites tot ongekende hoogten van populariteit zullen opstuwen, uiteraard zonder dat het al teveel geld kost. Maar ik begin van de geïnstitutionaliseerde oplichterij op internet aardig mijn buik vol te krijgen. Burgerfilmers nemen van de professionele wereld namelijk wél de slechte eigenschappen over, maar niet de goede en daarmee wordt burgerjournalistiek  een amorfe, onbetrouwbare massa, die je beter kunt mijden dan omarmen.

Bedriegerij

Als slechte eigenschap zie ik de onbedwingbare drang om burger-informatie  “op te leuken”. Dat doen natuurlijk ook de professionele media. De kop van een krant dekt zelden de lading. Het is het uithangbord, dat het publiek met fraaie beloften naar de winkel lokt, waar je meestal feitelijk niet kunt kopen, wat dat bord suggereert. De techniek van het verleiden wordt alom toegepast. Zelfs bij de perspresentatie van de publieke omroep raakte ik onder de indruk van de daar gepresenteerde hoogtepunten uit de aankomende programmering. Maar de hoogtepunten die in programmaleaders te zien zijn, vormen vaak ook de enige hoogtepunten die een programma kenmerken. Na de leader rest dus louter frustratie over hetgeen wel werd beloofd, maar nooit werd nagekomen.

Op internet is liegen en bedriegen tot kunst verheven. YouTube is er een voorbeeld van. Ik begrijp wel hoe dat mechanisme werkt. Het oogt  natuurlijk een stuk beter, dat de teller bij je zelfgemaakte video-tje op 300.000 staat, dan een lullige 80 hits. Hoe kom je aan zoveel hits? Door iets spectaculairs in het vooruitzicht te stellen, wat je uiteindelijk toch niet te koop aanbiedt. Ook bij mijn lokale electronica-leverancier ben ik er wel eens ingetuind. “Digitale camera, nu te koop voor 250 euro”, schreeuwt dan zo’n advertentie. Als je erop afgaat ben je altijd te laat, want dan is juist dat ene exemplaar uit de voorraad, nét verkocht. Dan heb je wel alle moeite al gedaan en om de persoonlijke pijn te verzachten koop je toch dat duurdere exemplaar en daar was het die winkel uiteindelijk om te doen.

Internetcijfers deels gebakken lucht

“Rottweiler redt kind van aanval door pittbull”, lees ik op YouTube. Natuurlijk wil ik weten hoe dat incident afloopt, maar wat ik ook doe: niets leidt me naar het beoogde filmpje. Via vele omwegen kom ik wel op plekken, waar ik helemaal niet wil zijn. Elke keer als ik zo’n ongewilde pagina passeer, tikt de teller een bezoeker af en zo worden de datastreams op internet in toenemende mate op lucht gebouwd.

Teveel fake

In de professionele wereld van kranten en televisie wordt die (eveneens overdreven) zucht naar dramatiseren gecompenseerd door een andere code, namelijk dat de aangeboden informatie in principe wél moet kloppen en dat je weet bij wie je protest moet aantekenen als je belazerd wordt. Overdrijven mag, misleiden is een doodzonde. Op internet daarentegen zijn alle hekken los. Ook eerbiedwaardige Nederlanders met een grote mate van bekendheid bezondigen zich aan dit opleuken. Ik weet hoe moeilijk het is om in de digitale wereld een zinvolle discussie los te peuteren tussen interessante mensen, die tot argumenteren in staat zijn. Meestal kom je niet verder dan platte verwensingen, anoniem geventileerd onder de meest exotische pseudoniemen van loslopende gekken, waarvoor vroeger een mooi plekje in een psychiatrische inrichting werd vrijgehouden.  Als de weblog van een gerenommeerde Nederlander wordt gesierd door een reeks van reacties, die allemaal ’s nachts zijn geplaatst (kort na het verschijnen van de weblog) met een tussentijd van 2 minuten, dan weet ik het wel. Dan was de BN-er performer en publiek gelijk. Dus je zegt op het podium iets leuks, en je gaat daarna snel in de zaal zitten om uitbundig voor jezelf te applaudisseren. Het barst op internet van de fake-reacties.

Anoniem reageren verbieden!

Het zou helpen als anoniem discussiëren op het wereldwijdeweb wettelijk werd verboden en dat er een keurmerk kwam voor sites, die zich aan normale journalistieke codes houden. Burgerjournalistiek concurrent van de echte journalistiek? Ik zou me als professional geen zorgen maken. Hoe meer internet zich ontwikkelt tot de digitale vuilnisbelt van de wereld, hoe groter de behoefte aan professionals die het eten van de stront onderscheiden. Journalistiek ontstond toen er in het dorp teveel ongelukken gebeurden om er nog zelf naar toe te gaan. Er kwamen mensen die er hun vak van maakten om namens mij te selecteren en ordentelijk kreeg ik elke ochtend op papier de resultaten van hun noeste arbeid gepresenteerd. De rommel op internet is een geweldige aansporing om de professionele journalistiek opnieuw uit te vinden.

zie ook Trouw

Ton Verlind