Maastrichtenaren hielden het niet droog bij Gerd Leers

Met een indrukwekkend Volksadieu hebben de inwoners van Maastricht afscheid genomen van hun burgemeester Gerd Leers. Zijn ontslag laat bij velen een nare smaak na en ik probeer te begrijpen wat er gebeurd is. Leers moest vertrekken, omdat hij onhandig heeft geöpereerd rond zijn Bulgaarse vakantiehuis, waarvan de bouw een mislukking werd. Hierna wekte de Maastrichtse burgemeester de indruk, zijn positie te hebben gebruikt om de privéschade te beperken. Een onderzoek heeft geen malversaties of een schending van fatsoensregels c.q. bewijzen van belangenverstrengeling opgeleverd (hoewel ik de manoeuvres van de burgemeester rond zijn vakantieverblijf niet erg gelukkig vond), maar toch hebben de gebeurtenissen hem de kop gekost. Leers heeft wel in strijd gehandeld met de in Maastricht bedachte eigen “integriteitscode”.

Gelijke monniken, gelijke kappen

Dat is géén doodzonde, maar omdat eerder, mindere goden wegens het schenden van de integriteitscode waren weggestuurd, moest onvermijdelijk ook zijn vertrek volgen, aldus een meerderheid in de Maastrichtse raad, bestaande uit PvdA en Groen Links. “Gelijke monniken, gelijke kappen”, zei een jonge, streng ogende woordvoerder van Groen Links ter verdediging van het vertrek in een interview met Clairy Polak in Nova. Ik geloof uit de grond van mijn hart, dat hij het meende. Politieke commentatoren verwachten dat Groen Links en de PvdA bij de komende gemeenteraadsverkiezingen van deze rechtlijnigheid, de rekening gepresenteerd krijgen. Een deel van de Limburgse kiezers heeft laten weten, dat ze de gebeurtenissen niet vergeten zullen zijn, als ze straks met het rode potlood in de handen staan.

De ene faux pas is de andere niet

Dit ongeluk (Leers immers wordt alom geprezen om zijn bestuurskracht en leiderschapskwaliteiten) laat zien, dat je er niet bent met strakke regels. Die leveren schijnzekerheid op. Je kunt de integriteit van mensen niet meten met een duimstok. De ene faux pas is de andere niet. Mensen zijn weliswaar gelijkwaardig, maar niet gelijk. Steeds vaker wordt menselijk handelen gevat in mathematische processen en dat levert niet de leukste samenleving op. Het door zovelen betreurde vertrek van de Maastrichtse burgemeester is daarvan een goed bewijs.

Tijd voor de gekozen burgemeester

Ik ben nooit een groot voorstander geweest van de “gekozen burgemeester”, want zag al bij voorbaat op tegen het circus, dat moet worden opgetuigd om tot een keuze te komen. Ik ben niet dol op flegmatieke politici, die zich ineens in fluoriserende jackjes steken met de letters van hun politieke partij daarop, fractieleiders die baby’s knuffelen, mallotige petjes opzetten, met rozen over de markt trekken of in polonaise gaan om te laten zien hoezeer ze van het volk zijn. Maar in het geval van Gerd Leers had ik de Maastrichtenaren het genoegen gegund om zelf een uitspraak te doen over de handhaafbaarheid van hun leider. Gezond verstand gaat bij mij nog altijd boven de logica van een wiskundig beredeneerd politiek spel. En als we met burgemeestersverkiezingen het gevoel terugbrengen en de rechtlijnige rekenmeesters naar de achtergrond kunnen dringen, dan heb ik daarvoor een grote voorkeur.

Ton Verlind